{"id":8910,"date":"2021-07-26T13:34:50","date_gmt":"2021-07-26T10:34:50","guid":{"rendered":"https:\/\/www.dijitaltopuklar.com\/?p=8910"},"modified":"2021-07-26T13:34:50","modified_gmt":"2021-07-26T10:34:50","slug":"kocluk-uzerine","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/2021\/07\/kocluk-uzerine\/","title":{"rendered":"Ko\u00e7luk \u00fczerine…"},"content":{"rendered":"

Alan\u0131nda y\u0131llarca deneyime sahip, y\u00fczlerce ki\u015fiye dokunmu\u015f, binlerce saat insanlar\u0131n g\u00f6zlerinin i\u00e7ine bakarak onlar\u0131 dinlemi\u015f, uluslararas\u0131 federasyonlar\u0131n ve ulusal birliklerin \u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131nda mesleki yeterlilik ve etik konular\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan profesyoneller varken ko\u00e7lu\u011fun ne oldu\u011funu ve ne olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ben anlatamam asl\u0131nda. Benim anlatabilece\u011fim kendi hikayem. Beni ko\u00e7lukla bulu\u015fturan ve ko\u00e7lu\u011fun bana kazand\u0131rd\u0131klar\u0131n\u0131n yan\u0131nda ko\u00e7lu\u011fa katk\u0131 sa\u011flayaca\u011f\u0131na inand\u0131\u011f\u0131m konulardan bahsedebilirim sadece.<\/span><\/span><\/p>\n

Antropoloji disiplinin biricik y\u00f6ntemi etnografi ile tan\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131mda birbirimizi dinlemek ve anlamak \u00fczerine \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc bir arac\u0131n var oldu\u011funu da \u00f6\u011frenmi\u015f oldum. Sahada “ger\u00e7ek” insanlar\u0131 g\u00f6zlemleyerek ve onlar\u0131 dinleyerek \u00e7\u00f6z\u00fcmler \u00fcretmek y\u0131llarca mimarl\u0131k yapm\u0131\u015f benim gibi biri i\u00e7in \u00e7ok yeni de\u011fildi belki. Ancak sistematik bir \u015fekilde g\u00f6zlemlemenin ve dinlemenin tek amac\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131ndakini anlamak, onun hayata ve d\u00fcnyaya bak\u0131\u015f\u0131n\u0131 kavramak olmas\u0131 beni \u00e7ok heyecanland\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. Uzmanla\u015ft\u0131\u011f\u0131m alan psikolojik ve bili\u015fsel antropoloji olunca k\u00fclt\u00fcr ve bili\u015fsel s\u00fcre\u00e7ler aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi bilerek bunu yapabilecek olmak ba\u015fka bir heyecand\u0131. E o zaman hepimiz bunun nas\u0131l yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilirsek birbirimizi anlayabilir ve karde\u015f karde\u015f ya\u015fayabilirdik.<\/span><\/span><\/p>\n

Alanlar aras\u0131 ara\u015ft\u0131rmay\u0131 ve \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 da kuram(teori) ve uygulama (pratik) aras\u0131ndaki dengeyi de \u00e7ok \u00f6nemli buluyorum. Tek hatl\u0131 bir \u00f6\u011frenme bi\u00e7imi ya da uygulamadan kopuk kuram, kuramdan kopuk uygulama bana g\u00f6re de\u011fil. Yemek tarifi okusam ya da izlesem kalk\u0131p pi\u015firmem gerek \u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. \u00d6\u011frenmek yetmiyor bana. Anlatmak, payla\u015fmak ve uygulamak istiyorum.(Hatta buralarda yazmaya ba\u015flamam da bu motivasyonla ili\u015fkilidir.) \u0130\u015fte b\u00f6yle b\u00f6yle kafam\u0131 akademinin d\u0131\u015f\u0131na \u00e7evirdi\u011fimde \u00e7ok benzer bir \u015fekilde insanlar\u0131 dinlemek ve anlamak \u00fczere ara\u00e7lar geli\u015ftiren, uzmanlar yeti\u015ftiren, uzmanl\u0131\u011f\u0131n kriterlerini sistematize eden, eti\u011fini tart\u0131\u015fan alanlararas\u0131 bir uygulama olan ko\u00e7lukla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131m. Bu alandan ne alabilirim ve bu alana nas\u0131l katk\u0131 sa\u011flayabilirim sorular\u0131yla \u00e7\u0131kt\u0131m yola.<\/span><\/span><\/p>\n

Cebimde insanlar aras\u0131, toplumlar aras\u0131, alanlar aras\u0131, vb. her t\u00fcrl\u00fc hiyerar\u015fiye ele\u015ftirel yakla\u015f\u0131m oldu\u011fu i\u00e7in “ko\u00e7luk” dendi\u011finde \u00f6nyarg\u0131 sahibi olacak biri de\u011fildim. Ancak yine de ba\u015f\u0131na “ya\u015fam”, “sa\u011fl\u0131k”, “beslenme” vb. getirilmek suretiyle enflasyonu olan bir uzmanl\u0131k oldu\u011fundan ve her alanda oldu\u011fu gibi bu alanda da uzmanl\u0131k ad\u0131 alt\u0131nda ki\u015fileri suistimal edenlerin varl\u0131\u011f\u0131ndan haberdard\u0131m. Biraz ara\u015ft\u0131rd\u0131m. Son derece iyi yap\u0131land\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir pazarla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131m. Tek \u00f6nyarg\u0131m bu alan\u0131n da kapitalist bir anlay\u0131\u015fla elindeki tan\u0131ml\u0131 bilgi setini, \u00f6\u011frenme ve uygulama bi\u00e7imini paketlemesi, satmas\u0131 ve kendi uzmanlar\u0131n\u0131 yaratmas\u0131 olabilirdi. Peki, bu c\u00fcmleyi tekrar okuyal\u0131m ve “akademi nedir?” diye soral\u0131m? Foucault’nun f\u0131s\u0131lt\u0131s\u0131 kula\u011f\u0131nda bir alan doktoru olarak ben \u00f6yle yapt\u0131m. (Bu tart\u0131\u015fma \u00e7ok katmanl\u0131 bir tart\u0131\u015fma. Akademi i\u00e7i ve d\u0131\u015f\u0131 e\u011ftim ve uzmanl\u0131k konular\u0131n\u0131 gelecek 10 y\u0131lda daha \u00e7ok konu\u015faca\u011f\u0131m\u0131za inan\u0131yorum)<\/span><\/span><\/p>\n

Her alanda oldu\u011fu gibi bu alanda da “sahte uzmanlar”dan bahsedebiliriz. Ancak san\u0131r\u0131m beni tetikleyen bu hi\u00e7 bilmedi\u011fim alan i\u00e7in “sahte disiplin” denmesiydi. Genelde antropoloji \u00f6zelde psikolojik antropoloji alan\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fmak, bilim dahil her alanda siz hiyerar\u015fi deyin ben kibir konusunda biraz hassas yapt\u0131 san\u0131r\u0131m beni. Kimin kime hangi ba\u011flamda “sahte” dedi\u011fini tart\u0131\u015fman\u0131n gere\u011fine inan\u0131r\u0131m. Etnografi (ve her t\u00fcrl\u00fc bilimsel metod) etik tart\u0131\u015fmalarla dolu bir tarihe sahipken ve yine de akademinin g\u00fcvenli \u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131nda korunurken d\u0131\u015far\u0131da daha \u00e7ok say\u0131da insana ula\u015fabilecek bir uygulaman\u0131n itibars\u0131zla\u015ft\u0131r\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmas\u0131yd\u0131 san\u0131r\u0131m derdim. <\/span><\/span><\/p>\n

Ko\u00e7luk e\u011fitimi almaya karar verdim. Bu alanda bilinen kurumlar\u0131n verdi\u011fi e\u011fitimler olduk\u00e7a pahal\u0131yd\u0131. Ayr\u0131ca e\u011fitimi almakla bitmiyordu i\u015f. Uluslararas\u0131 ge\u00e7erlili\u011fi olan \u00fcnvanlara sahip olmak i\u00e7in deneyim, s\u00fcpervizyon, ek e\u011fitimler, s\u0131navlar, vb. gerekiyordu. Ko\u00e7lar\u0131n sevdi\u011fi tabirle “ko\u00e7luk yolculu\u011fu” ko\u00e7 adaylar\u0131n\u0131n sadece fark\u0131ndal\u0131klar kazand\u0131klar\u0131, de\u011fi\u015ftikleri ya da de\u011fi\u015fmek zorunda olmayan\u0131 kucaklad\u0131klar\u0131 i\u00e7sel bir yolculuk de\u011fil anlayaca\u011f\u0131n\u0131z. (\u0130\u00e7sel yolculuk ancak ba\u015fka bir yaz\u0131n\u0131n konusu olabilir). Bir seri g\u00fczel tesad\u00fcfle alan\u0131nda son derece deneyimli, motivasyonu y\u00fcksek ayn\u0131 dili heyecanla konu\u015ftu\u011fumuz, kendi ko\u00e7luk okulunu kuran Meltem Ulu Yavuz ile yollar\u0131m\u0131z kesi\u015fti. Alandan almak istediklerim i\u00e7in bitmeyen sorular\u0131ma yan\u0131tlar ald\u0131\u011f\u0131m, kendimle \u00e7al\u0131\u015fmak i\u00e7in g\u00fcvenli bir \u00e7ember buldu\u011fum, alana verebilece\u011fime inand\u0131klar\u0131m i\u00e7in heyecan\u0131m\u0131 payla\u015ft\u0131\u011f\u0131m bir e\u011fitim s\u00fcrecinden sonra ben de kendime ko\u00e7 demeye ba\u015flad\u0131m. <\/span><\/span><\/p>\n

Psikolojik antropoloji alanyaz\u0131n\u0131n\u0131n ko\u00e7lar\u0131n g\u00f6m\u00fcl\u00fc \u00f6nyarg\u0131lar\u0131 ve k\u00fclt\u00fcrel kabulleri hakk\u0131nda fark\u0131ndal\u0131k kazand\u0131ran bir arkaplan sa\u011flayabilece\u011fini farketti\u011fimde tam da umdu\u011fum gibi kuram ve uygulaman\u0131n zorlamas\u0131z bir araya gelece\u011fi bir zemin ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Ko\u00e7luk e\u011fitimi s\u00fcrecinde ald\u0131klar\u0131mdan sonra, farkl\u0131l\u0131k ve \u00e7e\u015fitlilik \u00fczerine k\u00fclt\u00fcrleraras\u0131 yakla\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131n bilgisinin bir ko\u00e7 bir dan\u0131\u015fanla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya geldi\u011finde i\u015fleri kolayla\u015ft\u0131raca\u011f\u0131na, g\u00f6r\u00fcnmez engelleri ortadan kald\u0131raca\u011fna inanarak verebileceklerim \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flad\u0131m. <\/span><\/span><\/p>\n

Bir ko\u00e7 ne yapar? Uluslararas\u0131 ko\u00e7luk federasyonu ko\u00e7lu\u011fu “her bireyin gelecekteki hedeflerine ula\u015facak g\u00fcce ve yetene\u011fe sahip oldu\u011funa inanarak, ki\u015fisel ve profesyonel potansiyellerini en \u00fcst d\u00fczeyde ortaya \u00e7\u0131karmak amac\u0131yla, d\u00fc\u015f\u00fcnce do\u011furucu ve yarat\u0131c\u0131 bir s\u00fcre\u00e7te onlara ortakl\u0131k yapmak”1<\/sup><\/a> olarak tan\u0131ml\u0131yor. Ben e\u011fitimin sonunda yine ilk yola \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131ma benzer bir refleksle “e o zaman hepimiz bunun nas\u0131l yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilirsek birbirimizi anlayabilir ve karde\u015f karde\u015f ya\u015fayabiliriz.” dedim. \u015eu anda g\u00f6\u00e7ten e\u011fitime sosyal sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde ko\u00e7luk yetkinliklerini merkeze koyan projeler geli\u015ftiriyorum. Ba\u015ftaki hedefime bebek ad\u0131mlar\u0131 ile de olsa y\u00fcr\u00fcmek bu kaotik d\u00f6nemde beni yolda tutan yegane \u015fey oldu. Ve evet ko\u00e7luk sayesinde oldu. <\/span><\/span><\/p>\n

Gelece\u011fe odaklanmak, somut ve soyut hedefler koymak, bu hedefin \u00f6n\u00fcndeki engelleri ke\u015ffetmek, harekete ge\u00e7mek ve ilerlemek istiyorsan\u0131z bir ko\u00e7la \u00e7al\u0131\u015fmak tam size g\u00f6re olabilir. Peki kim bu \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131n\u0131z ki\u015fi? \u00d6ncelikle uluslararas\u0131 ge\u00e7erlili\u011fi olan sertifika programlar\u0131ndan (ICF, AC) \u00fcnvan alm\u0131\u015f olan uzmanlar\u0131 bulmak \u00f6nemli. Sonras\u0131nda uyumlu bir ortakl\u0131k i\u00e7in birarada olaca\u011f\u0131n\u0131z ki\u015fiyi aramak gerek. Drake, Coaching Journal’da yay\u0131nlanan makalesi “Evimizi bulmak: ko\u00e7lar\u0131n yeni \u00e7a\u011fda kimlik aray\u0131\u015f\u0131” makalesinde ko\u00e7lar\u0131n farkl\u0131 uzmanl\u0131k arkaplanlar\u0131na sahip olmas\u0131n\u0131 alan\u0131 g\u00fc\u00e7lendiren ve zenginle\u015ftiren bir f\u0131rsat olarak i\u015faret eder.2<\/sup><\/a> Farkl\u0131 alanlarda uzmanl\u0131\u011fa dayanan ve ko\u00e7luk e\u011fitimi ile yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131lm\u0131\u015f deneyimler alanda \u00e7e\u015fitlili\u011fin garantisidir. Bu, ihtiya\u00e7 duydu\u011funuz ve uyumla \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131n\u0131z ki\u015finin oralarda bir yerde oldu\u011fununun da g\u00fcvencesidir.<\/span><\/span><\/p>\n

foto\u011fraf: gerd altman @ pixabay <\/span><\/span><\/p>\n

\n

1<\/a>ICF, The Gold Standard in COACHING: Read About ICF. (2021, February 25). Retrieved March 22, 2021, from <\/span><\/span>https:\/\/coachingfederation.org\/faqs#:~:text=ICF%20defines%20coaching%20as%20partnering,today’s%20uncertain%20and%20complex%20environment<\/a><\/span><\/span><\/p>\n<\/div>\n

\n

2<\/a>Drake, D. B. (2008). Finding Our Way Home: Coaching\u2019s Search for Identity in a New Era. <\/span><\/span>Coaching: An International Journal of Theory, Research and Practice, 1(1), 16\u201327.<\/span><\/span><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Alan\u0131nda y\u0131llarca deneyime sahip, y\u00fczlerce ki\u015fiye dokunmu\u015f, binlerce saat insanlar\u0131n g\u00f6zlerinin i\u00e7ine bakarak onlar\u0131 dinlemi\u015f, uluslararas\u0131 federasyonlar\u0131n ve ulusal birliklerin \u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131nda mesleki yeterlilik ve etik konular\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan profesyoneller varken ko\u00e7lu\u011fun ne oldu\u011funu ve ne olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ben anlatamam asl\u0131nda. Benim anlatabilece\u011fim kendi hikayem. Beni ko\u00e7lukla bulu\u015fturan ve ko\u00e7lu\u011fun bana kazand\u0131rd\u0131klar\u0131n\u0131n yan\u0131nda ko\u00e7lu\u011fa katk\u0131 sa\u011flayaca\u011f\u0131na inand\u0131\u011f\u0131m […]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":8912,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[11,24],"tags":[104,217,486,493,682],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8910"}],"collection":[{"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8910"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8910\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8912"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8910"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8910"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8910"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}