{"id":8459,"date":"2020-06-29T12:06:10","date_gmt":"2020-06-29T09:06:10","guid":{"rendered":"https:\/\/www.dijitaltopuklar.com\/?p=8459"},"modified":"2020-06-29T12:06:10","modified_gmt":"2020-06-29T09:06:10","slug":"dijital-gorgu-netiquette","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/2020\/06\/dijital-gorgu-netiquette\/","title":{"rendered":"Dijital G\u00f6rg\u00fc: Netiquette"},"content":{"rendered":"<div><\/div>\n<div>Ge\u00e7mi\u015f \u00fczerimizde bask\u0131 kurar m\u0131? Yirmili ya\u015flarda annenizin sizi k\u0131zd\u0131ran bir davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 k\u0131rkl\u0131 ya\u015flarda yaparken buldunuz mu? Ge\u00e7mi\u015ften gelen ama yaz\u0131l\u0131 olmayan kurallar, d\u00fc\u015f\u00fcnmeden, fark\u0131nda olmadan yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z uygulamalar yok mudur? Benim de annemden duydu\u011fum, k\u0131z\u0131m\u0131 b\u00fcy\u00fct\u00fcrken kulland\u0131\u011f\u0131m, \u201cBizim ailede\u2026\u201d s\u00f6zleriyle ba\u015flayan benzer s\u00f6ylemler her ailede vard\u0131r.<\/div>\n<div>Anneden, babadan, aile b\u00fcy\u00fcklerinden ald\u0131klar\u0131m\u0131z gibi i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z toplumun da yaz\u0131l\u0131 olmayan sosyal ya\u015fam kurallar\u0131 var.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Emily Prost, ge\u00e7en y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131nda bu kurallar\u0131n, \u201cya\u015fam bilimi\u201d oldu\u011funu s\u00f6ylemi\u015f ve hala bask\u0131s\u0131 yap\u0131lan onlarca kitap yazm\u0131\u015f. Ya\u015fam bilimi g\u00fcn\u00fcm\u00fczde sosyal medyaya geni\u015fledi\u011fine g\u00f6re etkile\u015fimlerin de bu y\u00f6nde olmas\u0131 gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor hatta \u0131srarla vurguluyorum\u2026<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Pandemi g\u00fcnleriyle daha da yo\u011funla\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z dijitaldeki sosyal ya\u015fam, ekran\u0131n ard\u0131ndan ilerleyen ili\u015fkiler. Dijitalde, ekran\u0131n ard\u0131nda biri varsa, sosyal ya\u015fam kurallar\u0131 da olmal\u0131 ki bu kurallara <strong>&#8220;netiquette&#8221;<\/strong> diyoruz. Netiquette, Frans\u0131zca k\u00f6kenli ve nezaket s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn e\u015fiti, davran\u0131\u015f bilgisi, topluluk t\u00f6resi, g\u00f6rg\u00fc, g\u00f6rg\u00fc kurallar\u0131 anlam\u0131nda &#8220;etiquette&#8221; ile internet s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn birle\u015fmesiyle olu\u015fmu\u015f. 90\u2019lar\u0131n sonunda Virginia Shea taraf\u0131ndan alan yaz\u0131na girmi\u015f.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>\u201dNetiquette\u201d s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc T\u00fcrk\u00e7e\u2019de nas\u0131l adland\u0131ral\u0131m?<\/div>\n<div>Dijital g\u00f6rg\u00fc?<\/div>\n<div>Dijital nezaket?<\/div>\n<div>Dijital adap?<\/div>\n<div>L\u00fctfen fikrinizi payla\u015f\u0131n\u2026<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Yo\u011fun kullan\u0131lan Instagram ve WhatsApp i\u00e7in \u00f6rnek kurallardan s\u00f6z edelim.<\/div>\n<div><\/div>\n<div><strong>Instagram canl\u0131 yay\u0131n\u0131 izlerken;<\/strong><\/div>\n<ul>\n<li>Gereksiz kat\u0131l\u0131m iste\u011fi g\u00f6ndermeyin.<\/li>\n<li>Emojilerinizi ve yorumlar\u0131n\u0131z\u0131 s\u0131n\u0131rlay\u0131n.<\/li>\n<li>Sorular\u0131n\u0131z ve yorumlar\u0131n\u0131z ki\u015fisel olmas\u0131n.<\/li>\n<\/ul>\n<div><strong>Postlarda;<\/strong><\/div>\n<ul>\n<li>Gereksiz # kullanmay\u0131n. En fazla kullan\u0131m\u0131 30 ise, 30\u2019unu da kullanman\u0131z gerekmez.<\/li>\n<li>Yeni tan\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131z ki\u015fileri etiketlemeyin.<\/li>\n<li>Akl\u0131n\u0131za geldik\u00e7e &#8220;@&#8221; yazarak kullan\u0131c\u0131lar\u0131n ak\u0131\u015f\u0131na eklenmeyin.<\/li>\n<li>CAPS yazmay\u0131n g\u00f6remezsek ekran\u0131 b\u00fcy\u00fctebiliriz. Konu \u00f6nemliyse ba\u015fka y\u00f6ntemler kullan\u0131n, yarat\u0131c\u0131 olun.<\/li>\n<li>Kendi postlar\u0131n\u0131z\u0131 &#8220;like&#8221;lamay\u0131n.<\/li>\n<li>Repost i\u015faretinin ve sahibinin ad\u0131n\u0131 mutlaka g\u00f6r\u00fcn, bir te\u015fekk\u00fcr yaz\u0131n veya belirtin.<\/li>\n<li>Resim\/foto\u011fraflar\u0131n alt\u0131na blog k\u0131vam\u0131nda uzun uzun yazmay\u0131n. Bu i\u015fler i\u00e7in ba\u015fka platformlar var.<\/li>\n<li>Yap\u0131lan yorumlara, c\u00f6mert\u00e7e konulan emojilere mutlaka cevap verin. Etkile\u015fim cand\u0131r.<\/li>\n<li>Sevgili, e\u015f durumunuzu kutlamalar\u0131n\u0131z\u0131 payla\u015f\u0131rken \u0131l\u0131ml\u0131 olun. Her dakika d\u00fc\u011f\u00fcn resminizi payla\u015fmasan\u0131z da olur.<\/li>\n<li>\u00c7ocuklar, ye\u011fenleri payla\u015f\u0131rken dikkat edin. 2030 y\u0131llar\u0131nda zorbal\u0131\u011fa u\u011frayacak bireyler bug\u00fcn\u00fcn \u00e7ocuklar\u0131, s\u00fcrekli ayak izi b\u0131rakmay\u0131n.<\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ge\u00e7mi\u015f \u00fczerimizde bask\u0131 kurar m\u0131? Yirmili ya\u015flarda annenizin sizi k\u0131zd\u0131ran bir davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 k\u0131rkl\u0131 ya\u015flarda yaparken buldunuz mu? Ge\u00e7mi\u015ften gelen ama yaz\u0131l\u0131 olmayan kurallar, d\u00fc\u015f\u00fcnmeden, fark\u0131nda olmadan yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z uygulamalar yok mudur? Benim de annemden duydu\u011fum, k\u0131z\u0131m\u0131 b\u00fcy\u00fct\u00fcrken kulland\u0131\u011f\u0131m, \u201cBizim ailede\u2026\u201d s\u00f6zleriyle ba\u015flayan benzer s\u00f6ylemler her ailede vard\u0131r. Anneden, babadan, aile b\u00fcy\u00fcklerinden ald\u0131klar\u0131m\u0131z gibi i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z toplumun [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":52,"featured_media":8466,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[9,11,17,41],"tags":[234,574],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8459"}],"collection":[{"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/users\/52"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8459"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8459\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8466"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8459"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8459"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8459"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}