{"id":8402,"date":"2020-05-28T10:48:45","date_gmt":"2020-05-28T07:48:45","guid":{"rendered":"https:\/\/www.dijitaltopuklar.com\/?p=8402"},"modified":"2020-05-28T10:48:45","modified_gmt":"2020-05-28T07:48:45","slug":"pandemi-suclulugunu-nasil-yonetmeli","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/2020\/05\/pandemi-suclulugunu-nasil-yonetmeli\/","title":{"rendered":"Pandemi Su\u00e7lulu\u011funu Nas\u0131l Y\u00f6netmeli?"},"content":{"rendered":"

Psychology Today’daki \u015fu yaz\u0131dan<\/a> T\u00fcrk\u00e7ele\u015ftirilmi\u015ftir.<\/em><\/strong><\/p>\n

Ben bir psikoterapistim. Ge\u00e7ti\u011fimiz ay boyunca, seanslar\u0131mda “su\u00e7luluk” hakk\u0131nda bir\u00e7ok \u015fey duydum:<\/p>\n

Sa\u011fl\u0131k g\u00f6revlileri gibi en \u00f6nde \u00e7arp\u0131\u015fmad\u0131\u011f\u0131m i\u00e7in su\u00e7lu hissediyorum.
\nKarantina s\u0131ras\u0131nda ya\u015fayacak g\u00fczel bir yerim oldu\u011fu i\u00e7in su\u00e7lu hissediyorum.
\n\u0130nsanlar \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc ya da sevdiklerini kaybettikleri i\u00e7in ve ben hayatta kald\u0131\u011f\u0131m i\u00e7in su\u00e7lu hissediyorum.
\nYeterince yard\u0131m edemedi\u011fim i\u00e7in su\u00e7lu hissediyorum.
\nMarket \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 i\u00e7in su\u00e7lu hissediyorum.
\nTuvalet ka\u011f\u0131d\u0131m, temizleyicim oldu\u011fu i\u00e7in su\u00e7lu hissediyorum.
\nAnnem ve babam yaln\u0131z olduklar\u0131, bense ailemle oldu\u011fum i\u00e7in su\u00e7lu hissediyorum.
\nBa\u015fkalar\u0131 i\u015fini kaybetmi\u015fken h\u00e2l\u00e2 bir i\u015fim oldu\u011fu i\u00e7in su\u00e7lu hissediyorum.<\/p><\/blockquote>\n

Bunlara kat\u0131l\u0131yorum! Benim de bir hastanede g\u00f6n\u00fcll\u00fc \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor olmam gerekmez miydi?<\/p>\n

Ba\u015fkalar\u0131 \u015fanss\u0131zken \u015fansl\u0131 olmak su\u00e7lu hissetmeye, hatta utanmaya sebep olabilir.<\/p>\n

Bu su\u00e7lulukla ne yapaca\u011f\u0131z? Onu nas\u0131l anlayaca\u011f\u0131z? Onu yat\u0131\u015ft\u0131rmal\u0131 m\u0131y\u0131z? Cezaland\u0131r\u0131lmay\u0131 hak ediyor muyuz? Su\u00e7luluk hissimizle yapabilece\u011fimiz d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fc bir \u015feyler var m\u0131?<\/p>\n

Su\u00e7luluk nedir?\u00a0<\/strong>
\nSu\u00e7luluk, k\u00f6t\u00fc bir \u015fey yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde ortaya \u00e7\u0131kan bir duygudur. De\u011fi\u015fim \u00dc\u00e7geni’nde (duygular\u0131 anlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken en sevdi\u011fim ara\u00e7t\u0131r) su\u00e7luluk k\u0131s\u0131tlay\u0131c\u0131 bir duygudur. \u00dcz\u00fcnt\u00fc, korku, ne\u015fe ve \u015f\u00fck\u00fcr gibi temel duygular\u0131 bloke eder. \u00d6rne\u011fin, diyelim bir arkada\u015f\u0131m bana hakaret etti, beynim otomatik olarak ve bilin\u00e7siz bir kontrolle \u00f6fke duygumu tetikler. Bundan birka\u00e7 milisaniye sonra su\u00e7luluk ortaya \u00e7\u0131kar \u00e7\u00fcnk\u00fc k\u00fc\u00e7\u00fckken bana “arkada\u015flar\u0131ma sinirlenmenin iyi olmad\u0131\u011f\u0131” \u00f6\u011fretilmi\u015ftir.<\/p>\n

Su\u00e7lulu\u011fun evrimsel amac\u0131 bizi ba\u015fkalar\u0131yla olumlu bir \u015fekilde ba\u011fl\u0131 tutmakt\u0131r. \u0130nsanlar\u0131n birlikte \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 \u00f6nemli bir avantajd\u0131r, dolay\u0131s\u0131yla bencilli\u011fi bask\u0131layacak bir duygu olmas\u0131 \u00f6nemlidir. Su\u00e7luluk, bizi, ihtiyac\u0131m\u0131z olan insanlar\u0131n merhamet alan\u0131nda kalabilmemiz i\u00e7in y\u00f6nlendirir. Su\u00e7un tetikledi\u011fi “yanl\u0131\u015f his” bizi “do\u011fru \u015feyi” yapmaya y\u00f6nlendirir.<\/p>\n

S\u0131n\u0131rlar\u0131m\u0131z\u0131 kabul etmek<\/strong>
\nHem\u015firelerin, doktorlar\u0131n ve ba\u015fkalar\u0131n\u0131n bizi g\u00fcvende tutmak i\u00e7in kendilerini riske at\u0131yor olmalar\u0131 bizim su\u00e7luluk duygumuzu tetikler. Ben de ba\u015fkalar\u0131n\u0131 korumak i\u00e7in kendimi riske atmal\u0131y\u0131m. \u0130yi bir insan olmak istiyorum ama \u00f6lmekten korkuyorum. Hayat\u0131m\u0131 riske atmak istemiyorum. Doktor ya da kilit \u00e7al\u0131\u015fanlardan biri olsayd\u0131m bile kendimin ya da ailemin hayat\u0131n\u0131 riske atmak ister miydim, emin de\u011filim. Hislerimize sahip \u00e7\u0131kmak kolay de\u011fil.<\/p>\n

S\u0131n\u0131rlar\u0131m\u0131z\u0131 kabul etmek \u00f6nce zor gelir ancak sonras\u0131nda bizi rahatlat\u0131r. Benim i\u00e7in, kendi terapi s\u00fcrecim boyunca en zorland\u0131\u011f\u0131m k\u0131s\u0131m, herkese her zaman en iyisini veremeyece\u011fim ger\u00e7e\u011fiyle birlikte gelen utanc\u0131 kabul etmekti. Bir azize olmak istiyordum. Ama derinlerde hepimiz karanl\u0131k yanlar\u0131m\u0131z\u0131 biliyoruz – korku dolu, kin dolu o yanlar\u0131m\u0131z\u0131, sevilmemekten korktu\u011fumuz i\u00e7in kimseyle payla\u015fmaya cesaret edemedi\u011fimiz o y\u00f6nlerimizi… S\u0131n\u0131rlar\u0131m\u0131 kabul etmek ve “Hay\u0131r” ya da “Yapamam” diyebilmek kendimi t\u00fcm y\u00f6nlerimle kabul etmemi, endi\u015femi ve \u00f6fkemi azaltmam\u0131 ve \u00e7eli\u015fkili gibi g\u00f6r\u00fcnse de ger\u00e7ekten \u015fefkatli olabilmemi sa\u011flad\u0131.<\/p>\n

Su\u00e7luluk bazen i\u015fe yarar, bazen yaramaz<\/strong>
\nGer\u00e7ekten k\u00f6t\u00fc bir \u015fey yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, birini incitmeye, aldatmaya, yaralamaya ya da birine yalan s\u00f6ylemeye \u00e7al\u0131\u015farak hareket etti\u011fimizde su\u00e7lu hissetmeliyiz. Sorumluluk almay\u0131 gerektiren bir davran\u0131\u015fta bulunmu\u015fsak bedelini \u00f6demeliyiz. Ancak \u00e7o\u011fu zaman, su\u00e7lululu\u011fumuzun temeli yoktur. Kendimize dikkat etmekten ba\u015fka bir \u015fey yapmam\u0131\u015f\u0131zd\u0131r. B\u00f6yle bir durumda su\u00e7lulu\u011fun, daha derinlerdeki bir \u00e7eli\u015fkinin ya da ac\u0131n\u0131n \u00fczerine kapatmak gibi bir i\u015flevi vard\u0131r. \u00d6rne\u011fin:<\/p>\n

Ba\u015fkas\u0131n\u0131 \u00f6fkelendiren ya da \u00fczen bir s\u0131n\u0131r \u00e7izmi\u015f olman\u0131n su\u00e7lululu\u011fu
\nBir ba\u015fkas\u0131n\u0131n ald\u0131\u011f\u0131 riski almak istememi\u015f olman\u0131n su\u00e7lulu\u011fu
\nSevdi\u011fimiz bir insan \u00f6lm\u00fc\u015fken hayatta kalman\u0131n su\u00e7lulu\u011fu
\nBa\u015fkas\u0131n\u0131 olumsuz etkilemesine ra\u011fmen kendimize iyi bakman\u0131n su\u00e7lulu\u011fu
\n\u015eansl\u0131 olman\u0131n, ba\u015fkalar\u0131ndan daha fazlas\u0131na sahip olman\u0131n, ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 do\u011fmu\u015f olman\u0131n, ba\u015fkalar\u0131ndan daha varl\u0131kl\u0131 olman\u0131n su\u00e7lulu\u011fu<\/p>\n

Su\u00e7luluktan \u015e\u00fckretmeye Do\u011fru<\/strong>
\n\u015eansl\u0131 olu\u015fumuzu kabullenmenin bir yolu olabilir mi? Evet, su\u00e7luluktan \u015f\u00fckretmeye do\u011fru ge\u00e7mek. \u015e\u00f6yle: Sahip olduklar\u0131n\u0131z i\u00e7in (\u00f6rne\u011fin, herkesin kendine ait \u00f6zel bir alan\u0131 olmas\u0131na izin verecek b\u00fcy\u00fckl\u00fckte bir evin) ya da yapmak zorunda olmad\u0131klar\u0131n\u0131z i\u00e7in (\u00f6rne\u011fin hastanede \u00e7al\u0131\u015fmak) sizi su\u00e7lu hissettiren \u015feyleri d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. \u015eimdi bunlara \u015f\u00fckredin.<\/p>\n

\u00d6rne\u011fin ben, bula\u015fma oran\u0131n\u0131n g\u00f6rece az oldu\u011fu ve sosyal mesafe kural\u0131n\u0131 koruyarak y\u00fcr\u00fcyebildi\u011fim bir yerde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m i\u00e7in su\u00e7luluk duyuyorum. Bu su\u00e7lulu\u011fu kar\u0131n bo\u015flu\u011fumda hissediyorum. Sonras\u0131nda \u015f\u00fckretmeye ba\u015fl\u0131yorum. Y\u00fcksek sesle “Kendimi karantinaya alabilece\u011fim bir evim oldu\u011fu i\u00e7in minnettar\u0131m. \u00c7ok \u015fansl\u0131y\u0131m”<\/em> diyorum. “Bunu hak etmiyorum”<\/em> ya da “Bunu hak ediyorum”<\/em>lara girmiyorum, \u00e7\u00fcnk\u00fc her birimizin g\u00fcvende olmaya ve mutlu hissetmeye hakk\u0131 var. Konu bu de\u011fil. Konu, \u015f\u00fckretmenin su\u00e7lu hissetmekten daha iyi gelmesi.<\/p>\n

\u015e\u00fckretmenin Faydas\u0131<\/strong>
\nSu\u00e7lu hissetmekten \u015f\u00fckretmeye ge\u00e7ti\u011finize g\u00f6re, \u015fimdi harekete ge\u00e7me zaman\u0131. Bu minnet duygusunu nas\u0131l faydal\u0131 bir \u015feye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcr\u00fcz?<\/p>\n

Te\u015fekk\u00fcr etmek iyi bir ba\u015flang\u0131\u00e7. Hastaneye, doktorumuza, ya da bizim yapamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u015fekilde yard\u0131m eden birilerine te\u015fekk\u00fcr notu yazabiliriz. Bir yandan sosyal mesafe kurallar\u0131n\u0131 koruyarak yak\u0131n\u0131m\u0131zda oturan ya\u015fl\u0131lara yemek g\u00f6t\u00fcrebiliriz. Maske, eldiven, tuvalet ka\u011f\u0131d\u0131, temizlik \u00fcr\u00fcnleri gibi \u015feyleri payla\u015fabiliriz. G\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck esas\u0131na dayal\u0131 olarak bir \u015feyler yapabilir ya da bize iyi gelen bir yere ba\u011f\u0131\u015fta bulunabiliriz.<\/p>\n

Biraz d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcnce, su\u00e7luluktan \u015f\u00fckretmeye ge\u00e7ebilir ve \u00fczerimize d\u00fc\u015feni yapabiliriz. Pandemi s\u0131ras\u0131nda evde kalmam\u0131z, birbirimize iyi bakmam\u0131z ve olaylar\u0131n daha k\u00f6t\u00fcye gitmesine engel olmam\u0131z gerekiyor. \u00dczerimize d\u00fc\u015fen bu. Evde kalmak hastalanmamam\u0131za ve sa\u011fl\u0131k sisteminin y\u00fck\u00fcn\u00fc azaltmam\u0131za sebep oluyor. Bunu d\u00fc\u015f\u00fcnerek kendinizi iyi hissedebilirsiniz.<\/p>\n

E\u011fer ba\u015fkalar\u0131 zorluk ya\u015farken \u015fansl\u0131 oldu\u011funuz i\u00e7in kendinizi k\u00f6t\u00fc hissediyorsan\u0131z, su\u00e7luluktan \u015f\u00fckretmeye do\u011fru ge\u00e7meye \u00e7al\u0131\u015f\u0131n. Kendinize “\u015eansl\u0131 oldu\u011fum i\u00e7in minnettar\u0131m”<\/em> deyin. Sonra o minneti i\u00e7inizde hissedin. \u0130yi bir \u015feyler yapmaya do\u011fru harekete ge\u00e7menize yarayacak derin bir nefes al\u0131n. Su\u00e7luluk duyarak evde oturmak kimsenin i\u015fine yaramaz. Ama minnet duymak yarayabilir.<\/p>\n

\u2022<\/p>\n

Photo by\u00a0Adrianna Calvo<\/a><\/strong>\u00a0from\u00a0Pexels<\/a><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Psychology Today’daki \u015fu yaz\u0131dan T\u00fcrk\u00e7ele\u015ftirilmi\u015ftir. Ben bir psikoterapistim. Ge\u00e7ti\u011fimiz ay boyunca, seanslar\u0131mda “su\u00e7luluk” hakk\u0131nda bir\u00e7ok \u015fey duydum: Sa\u011fl\u0131k g\u00f6revlileri gibi en \u00f6nde \u00e7arp\u0131\u015fmad\u0131\u011f\u0131m i\u00e7in su\u00e7lu hissediyorum. Karantina s\u0131ras\u0131nda ya\u015fayacak g\u00fczel bir yerim oldu\u011fu i\u00e7in su\u00e7lu hissediyorum. \u0130nsanlar \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc ya da sevdiklerini kaybettikleri i\u00e7in ve ben hayatta kald\u0131\u011f\u0131m i\u00e7in su\u00e7lu hissediyorum. Yeterince yard\u0131m edemedi\u011fim i\u00e7in su\u00e7lu […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":8403,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[24,41],"tags":[501,721],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8402"}],"collection":[{"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8402"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8402\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8403"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8402"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8402"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8402"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}