\nBen de yaln\u0131z kalmamak i\u00e7in \u00e7iziyor olabilirim asl\u0131nda. Karikat\u00fcr \u00e7izmeye \u00fcniversitede okurken ba\u015flad\u0131m. \u00d6ncesinde iyi bir karikat\u00fcr okuruydum. 2006 y\u0131l\u0131nda Zonguldak Karaelmas \u00dcniversitesi\u2019nde maliye b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde okurken, okulda a\u00e7\u0131lan Mete Arif Tokmak\u2019\u0131n ders verdi\u011fi karikat\u00fcr kul\u00fcb\u00fcne kat\u0131ld\u0131m. O tarihten beri de \u00e7iziyorum.<\/p>\n
“S\u0131n\u0131fs\u0131z, s\u0131n\u0131rs\u0131z, s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fcz \u00e7izgiler” \u00fcretiyorsun. Bunu a\u00e7abilir misin?<\/strong> Bu i\u015fin seni en \u00e7ok mutlu eden, en \u00e7ok tatmin eden yanlar\u0131 hangileri?<\/strong> Yak\u0131n zamana kadar T\u00fcrkiye\u2019de ill\u00fcstrasyon ve karikat\u00fcr i\u015fi erkek tekelinde g\u00f6r\u00fclen bir i\u015fti. \u015eansl\u0131y\u0131z ki senin gibi \u00e7izerler sayesinde daha e\u015fitlik\u00e7i bir alan olma yolunda ilerliyor. Sen hangi konularda daha \u00fcmitlisin? Sence neler de\u011fi\u015fiyor?<\/strong> <\/p>\n Kad\u0131n ve LGBT\u0130+ hareketlerinin de bu alanda d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fc etkisi var, de\u011fil mi? Nas\u0131l bir \u00e7al\u0131\u015fma d\u00fczenin var? \u00dcretimlerin nas\u0131l verimli olabiliyor?<\/strong> Fiziksel olarak \u00e7al\u0131\u015fma d\u00fczenim ise \u015f\u00f6yle, kafama fikir nerde gelirse orada hemen \u00e7izmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u0131m. \u00d6zel bir rutin yok, \u00e7al\u0131\u015fma masas\u0131 bile yok. Giysi dolab\u0131ndan eskiz \u00e7\u0131kar, salonda bitmi\u015f bir i\u015f durur\u2026<\/p>\n Malzemelerini nas\u0131l buluyorsun?<\/strong>![\"\"](\"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/IMG_20200407_153626.jpg\")
<\/a><\/p>\n
\nT\u00fcm e\u015fitsizliklerin temelinde s\u0131n\u0131fl\u0131 toplum oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. S\u0131n\u0131fl\u0131 toplumlar\u0131n \u00e7eli\u015fkisinin de karikat\u00fcre \u00e7ok uygun oldu\u011funu\u2026 S\u0131n\u0131fs\u0131z bir topluma g\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00e7ok yak\u0131n\u0131z, herkesin ihtiyac\u0131 kadar her \u015feye eri\u015febilece\u011fi bir teknolojik alt yap\u0131 var. Do\u011fan\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 daha \u00e7ok g\u00f6zetebilece\u011fimiz, hi\u00e7bir t\u00fcr\u00fc yok etmeden, s\u00f6m\u00fcrmeden ya\u015fayabilece\u011fimiz. \u00d6zetle s\u0131n\u0131fs\u0131z, s\u0131n\u0131rlar\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131, kimsenin s\u00f6m\u00fcr\u00fclmedi\u011fi bir d\u00fcnyan\u0131n e\u015fi\u011findeyiz ama bir t\u00fcrl\u00fc o ad\u0131m\u0131 atam\u0131yoruz. \u0130\u015fte na\u00e7izane ben de o e\u015fi\u011fi karikat\u00fcre \u00e7ok yak\u0131\u015ft\u0131r\u0131yorum, o e\u015fikten \u00e7izmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum.<\/p>\n<\/a><\/p>\n
\n\u00dcretmenin kendisi \u00e7ok iyi geliyor. \u00c7izdi\u011finiz bir \u015fey, \u00fcretti\u011finiz bir espri toplumda kar\u015f\u0131l\u0131k buluyorsa, alanlara ta\u015f\u0131yorsa, hele ki g\u00fc\u00e7s\u00fcz, dezavantajl\u0131 b\u0131rak\u0131lan\u0131n a\u011fz\u0131na tak\u0131l\u0131yorsa, yan\u0131t oluyorsa, insan daha ne istesin\u2026<\/p>\n
\n\u00d6zellikle karikat\u00fcr ger\u00e7ekten erkeklerin domine etti\u011fi bir aland\u0131. Bunun \u00e7ok say\u0131da maddi gerek\u00e7esi var\u2026 Kad\u0131nlar\u0131n, LGBT\u0130+\u2019lar\u0131n ataerkil d\u00fczende sosyal hayattan uzak tutulmas\u0131, politikadan, e\u011fitimden el \u00e7ektirilmesi, ev i\u00e7i sorumluluklar\u0131 gibi say\u0131s\u0131z neden kad\u0131nlar\u0131 bir\u00e7ok alanda oldu\u011fu gibi karikat\u00fcrden de uzak tutmu\u015f. Ancak her \u015fey de\u011fi\u015fiyor. Karikat\u00fcr \u201cerkek\u201d bir aland\u0131 derken heteroseks\u00fcel erkeklerin ve onlar\u0131n arzu nesneleri \u00fczerine d\u00f6n\u00fcp duran bir mizah vard\u0131 demek istiyoruz asl\u0131nda.
\nBiseks\u00fcel bir kad\u0131n\u0131n hayat\u0131n\u0131 \u00e7izdi\u011fimde karikat\u00fcr dergicileri bana “Bunu kimse okumaz”<\/em> demi\u015fti. Cinsellik \u00fczerine mizah, karikat\u00fcr en \u00e7ok \u00fcretilen ve belli ki de okunan t\u00fcrken okuyucular\u0131n\u0131n yaln\u0131zca heteroseks\u00fcel ve cis erkekler oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlard\u0131 belli ki \u00e7izerler. Karikat\u00fcr dergilerinin tercihleri sat\u0131n alma oranlar\u0131ndaki d\u00fc\u015f\u00fc\u015fte de etkili bence. Erkek \u015fiddetine maruz kalan bir kad\u0131n, kapakta g\u00f6z\u00fc morarm\u0131\u015f \u201cdayak yiyen\u201d bir kad\u0131n\u0131n komikle\u015ftirdi\u011fi dergiyi almaz, g\u00fclmez, buna ironi demez. De\u011fil \u00e7\u00fcnk\u00fc\u2026 \u00c7izerler de biraz \u00e7ak\u0131yor mevzuyu nihayet, o kal\u0131plar de\u011fi\u015fiyor. \u201cBunu \u00e7izmeyelim abi\u201d<\/em> diye birbirlerini uyar\u0131yorlar.<\/p>\n<\/a><\/p>\n
\n<\/strong>Evet, kad\u0131nlar, LGBT\u0130+\u2019lar hayat\u0131na sahip \u00e7\u0131k\u0131yor, haklar\u0131 i\u00e7in alandalar, hayat\u0131n her alan\u0131ndalar\u2026 Mizah biraz geriden gelse de yava\u015f yava\u015f karikat\u00fcrde dengeler de\u011fi\u015fecek. De\u011fi\u015fti de epey, K\u00f6t\u00fc Kedi \u015eerafettin en son Gececi dergisinde r\u0131za al\u0131yordu, tecav\u00fcz-taciz bitmi\u015f! Bu, kad\u0131n-LGBT\u0130+ hareketin kazan\u0131m\u0131d\u0131r. “Tecav\u00fcz komik de\u011fil”<\/em> diyen bir akl\u0131n kazan\u0131m\u0131d\u0131r. Mizah ger\u00e7ek anlam\u0131n\u0131 ataerkil-heteroseksist komik kal\u0131plar ve politik do\u011fruculuk d\u0131\u015f\u0131nda bir yerde bulacak.<\/p>\n<\/a>Sence neler de\u011fi\u015fmeli?<\/strong>
\nHer \u015fey de\u011fi\u015fmeli. \u00d6zellikle dergicili\u011fin komik anlay\u0131\u015f\u0131 1970\u2019lerde kald\u0131 ama d\u00fcnya \u00f6zellikle son 20 y\u0131ld\u0131r inan\u0131lmaz de\u011fi\u015fti. Mizah\u0131 sorgulamak, didik didik etmek ba\u015fta onun ruhunu \u00f6ld\u00fcr\u00fcyor gibi olsa da yapmak zorunda oldu\u011fumuzu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum bunu, \u00f6zele\u015ftiri vermeden ilerleyemeliyiz. \u00c7a\u011fa yak\u0131\u015fan bir komik m\u00fcmk\u00fcn bence.<\/p>\n<\/a><\/p>\n
\nDa\u011f\u0131n\u0131k bir \u00e7al\u0131\u015fma halim var. \u00c7ok yo\u011fun bir i\u015fte \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum, \u00e7ok fazla hayvan bak\u0131m\u0131 ile ilgileniyorum evde\u2026 \u00c7izimi araya s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rmamaya, hayat\u0131 \u00e7izime g\u00f6re planlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum her zaman m\u00fcmk\u00fcn olmuyor.<\/p>\n<\/a><\/p>\n
\nT\u00fcrkiye \u00e7ok fazla malzeme veren bir \u00fclke belki de o sebeple mizah-karikat\u00fcr gelene\u011fi \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc. \u00dcstelik ben daha \u00f6nce pek bak\u0131lmayan bir taraftan bakmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum, toplumsal cinsiyet e\u015fitli\u011fi, t\u00fcrc\u00fcl\u00fck kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131 ve queer yakla\u015f\u0131m sayesinde farkl\u0131 bir s\u00f6ylem alan\u0131 yaratabiliyorum. Bu da belki daha verimli olmaya yar\u0131yordur. Bu alanlarda \u00fcreten harika \u00e7izerler geliyor, kendi k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck alan\u0131mda alan a\u00e7maya da \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum. Bir arada \u00fcretmekten \u00e7ok keyif al\u0131yorum. \u00d6yle i\u015fte.<\/p>\n