{"id":8184,"date":"2020-03-18T18:37:41","date_gmt":"2020-03-18T15:37:41","guid":{"rendered":"https:\/\/www.dijitaltopuklar.com\/?p=8184"},"modified":"2020-03-18T18:37:41","modified_gmt":"2020-03-18T15:37:41","slug":"corona-ve-yasli-olmak","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/2020\/03\/corona-ve-yasli-olmak\/","title":{"rendered":"Corona ve Ya\u015fl\u0131 Olmak"},"content":{"rendered":"<p>Bir g\u00fcn uyand\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 ve fark etmeden 50 y\u0131l\u0131n ge\u00e7ti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. 60\u2019l\u0131 ya\u015flar\u0131n\u0131z\u0131 \u00e7oktan ge\u00e7mi\u015fsiniz. Emekli olmu\u015fsunuz. \u00c7ocuklar evlenmi\u015f, kendi ailesini kurmu\u015f. E\u015finiz ya hayatta ya da de\u011fil. Evde en fazla ikinizsiniz. Bir zamanlar yeti\u015femedi\u011finiz i\u015fler emeklilikle ve \u00e7ocuklar\u0131n evden ayr\u0131lmas\u0131yla bir anda fi\u015fi \u00e7ekilmi\u015f gibi bitivermi\u015f. Yaln\u0131zs\u0131n\u0131z.<\/p>\n<p>Yine de kendinizi izole etmemek i\u00e7in d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yorsunuz. Kendinize yeni hobiler ediniyorsunuz. Eski dostlarla g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcyorsunuz. Belki torun bak\u0131yorsunuz ya da pazar sabahlar\u0131 toplan\u0131lan kahvalt\u0131larda ne\u015feyle doluyorsunuz. Bir parkta g\u00fcne\u015fte kemiklerini \u0131s\u0131tmak, evin eksiklerini g\u00f6rmek sosyalle\u015fmek i\u00e7in g\u00fczel f\u0131rsatlar, bu f\u0131rsatlar\u0131 hi\u00e7 ka\u00e7\u0131rm\u0131yorsunuz.<\/p>\n<p>Sonra d\u00fcnyada bir gariplik oluyor ve ad\u0131 san\u0131 bilinmeyen bir vir\u00fcs ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Bir anda t\u00fcm televizyonlarda <em>\u201c60 ya\u015f\u0131n \u00fczerindeki insanlar evden \u00e7\u0131kmas\u0131n, \u00f6l\u00fcmlerin ortalamas\u0131 %2.5 iken 80 ya\u015f\u0131n \u00fczerinde bu oran %15\u201d<\/em> deniyor. \u00c7\u0131karsan\u0131z b\u00fcy\u00fck ihtimalle \u00f6lece\u011finiz s\u00f6yleniyor. Bir anda kaybolan ili\u015fkilerinizi telafi etmek i\u00e7in ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011finiz birka\u00e7 etkinlik de elinizden kay\u0131p gidiyor.<\/p>\n<p>S\u00f6yleyin bana, siz olsan\u0131z ne hissederdiniz? Ne yapard\u0131n\u0131z? <strong>Evde oturup \u00f6l\u00fcm\u00fc beklemek ne kadar kolay olurdu?<\/strong> Herkes kendi biricik hayat\u0131yla bu kadar me\u015fgulken\u2026<\/p>\n<p>Yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar sosyal izolasyonun pek \u00e7ok hastal\u0131ktan daha \u00f6l\u00fcmc\u00fcl olabilece\u011fini g\u00f6steriyor. Depresyon, intihar, kalp krizi, kronik hastal\u0131klar, y\u00fcksek stres gibi sonu\u00e7lar\u0131n yan\u0131nda, \u00f6l\u00fcm riskini de %45 oran\u0131nda art\u0131r\u0131yor. Bu y\u00fczden ya\u015fl\u0131lara sosyal a\u011flar olu\u015fturmak, t\u00fcm ya\u015flarda oldu\u011fundan daha \u00f6nemli g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. (Di\u011fer ya\u015flarda \u00f6nemsiz de\u011fil, fakat o ya\u015flarda sosyalle\u015fmek i\u00e7in \u00e7ok fazla olana\u011f\u0131m\u0131z oluyor.)<\/p>\n<p>Bug\u00fcn ya\u015fl\u0131lara \u00f6leceklerini bu kadar \u00e7ok hat\u0131rlatt\u0131k\u00e7a her canl\u0131 gibi ilk tepkileri \u00f6l\u00fcm\u00fc yads\u0131mak ve onu reddetmek oluyor. \u00d6l\u00fcm\u00fc de ya\u015fam gibi kucaklamay\u0131 unuttu\u011fumuz i\u00e7in de, olan\u0131 kucaklamak daha zor oluyor. Bu ku\u015fak i\u00e7in duygular\u0131 konu\u015fman\u0131n ne kadar yabanc\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kma tepkileri bana hi\u00e7 de yad\u0131rganacak bir \u015fey gibi gelmiyor.<\/p>\n<p>Sosyal ili\u015fki kurmak, kendilerini g\u00fcvende hissetmek, stresten kurtulmak, depresyona girmemek ve hatta intihara y\u00f6nelmemek i\u00e7in d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yorlar canlar. \u00d6nce anlayal\u0131m istiyorum onlar\u0131. Sonra onlar\u0131 \u00f6l\u00fcmle korkutmadan ya\u015famlar\u0131n\u0131 anlaml\u0131 k\u0131lacak bi\u00e7imde nas\u0131l destek sunabilece\u011fimize bakal\u0131m.<\/p>\n<p>Hepimizin i\u00e7inin korku, deh\u015fet, gerilim, kayg\u0131, teslimiyet, g\u00fcvenlik ve bilumum \u00e7e\u015fitteki duyguyla doldu\u011fu bug\u00fcnlerde ya\u015fl\u0131lar da t\u0131pk\u0131 \u00e7ocuklar gibi \u00f6zel deste\u011fe ihtiya\u00e7 duyuyor. A\u015fa\u011f\u0131ya onlar i\u00e7in yapabileceklerimizi maddeler halinde yazd\u0131m. Bir ya\u015fl\u0131 d\u00e2hi olsa faydalan\u0131rsa ne mutlu bana\u2026<\/p>\n<ul>\n<li>Bir ya\u015fl\u0131yla muhatap olmadan \u00f6nce her zaman oldu\u011fu gibi \u00f6nce kendi duygular\u0131n\u0131z\u0131 g\u00f6zden ge\u00e7irin. \u0130\u00e7inizde hangi duygular\u0131n canl\u0131 oldu\u011funu fark edin. Kayg\u0131l\u0131ysan\u0131z bunu dile getirmeseniz dahi ileti\u015fim kurdu\u011funuz ki\u015filere bunu bula\u015ft\u0131raca\u011f\u0131n\u0131z\u0131 unutmay\u0131n.<\/li>\n<li>Ya\u015fl\u0131lara bu vir\u00fcs\u00fc anlat\u0131rken \u00e7ocuklara anlat\u0131r gibi tane tane ve korkutmadan anlat\u0131n. Ona bu durumu negatif ve korkutucu uyar\u0131larla de\u011fil, evde kal\u0131p bu d\u00f6nemi sa\u011fl\u0131kla atlat\u0131rsa ileride yapaca\u011f\u0131n\u0131z g\u00fczel aktivitelerden bahsederek a\u00e7\u0131klay\u0131n.<\/li>\n<li>Kendi duygular\u0131n\u0131zdan bahsedin. Onun da kendisini a\u00e7mas\u0131n\u0131 sa\u011flay\u0131n. Hem \u015fimdiyi hem ge\u00e7mi\u015f deneyimlerini dinlemekte g\u00f6n\u00fcll\u00fc olun. (Ben bir ya\u015fl\u0131y\u0131 dinlerken bir cevher bulmu\u015fum ve birazdan \u015fimdiye dek hi\u00e7 duymad\u0131\u011f\u0131m bir ayr\u0131nt\u0131y\u0131 yakalayacakm\u0131\u015f\u0131m gibi dinliyorum.) O anlat\u0131rken dikkatle ve aktif bir bi\u00e7imde dinleyin, herhangi bir yorum yapmay\u0131n. Duygular\u0131n\u0131 anlatt\u0131k\u00e7a rahatlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6receksiniz.<\/li>\n<li>Kendisine iyi gelen meditatif yolu bulmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olun. Namaz k\u0131lmak, dua etmek, yoga yapmak ya da sadece meditasyon yapmak onun psikolojik ve bedensel dengeye yeniden girmesine yard\u0131mc\u0131 oluyorsa ona rehber olun.<\/li>\n<li>Ya\u015fl\u0131 ebeveynlerinizden birine yak\u0131n oturma \u015fans\u0131 varsa yak\u0131n bir yere ta\u015f\u0131n\u0131n. Ta\u015f\u0131nma \u015fans\u0131n\u0131z yoksa onun d\u00fczenini bozmadan olabildi\u011fince \u00e7ok irtibatta kal\u0131n. Her g\u00fcn en az yar\u0131m saat telefon konu\u015fmas\u0131 yap\u0131n. M\u00fcmk\u00fcnse g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u00fc g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn. Yazmay\u0131 seviyorsa ona kartlar ya da mektuplar g\u00f6nderin.<\/li>\n<li>Ya\u015fl\u0131n\u0131z\u0131n yan\u0131ndaysan\u0131z s\u00fcrekli haber izlemedi\u011finden ve sosyal medyadan uzun s\u00fcre haber almad\u0131\u011f\u0131ndan emin olun. Bunlar genellikle kendimizi g\u00fcvensiz hissetti\u011fimizde ve ba\u011flant\u0131da kalma ihtiyac\u0131m\u0131z artt\u0131\u011f\u0131nda ya\u015fam\u0131m\u0131z\u0131 istila eder. Ya\u015fl\u0131n\u0131n televizyondan kopamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyorsan\u0131z bunun ba\u011flant\u0131 kurmak i\u00e7in bir ipucu oldu\u011funu unutmay\u0131n.<\/li>\n<li>Sosyal medyada g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc her haberin neden do\u011fru olamayaca\u011f\u0131n\u0131 somut bir bi\u00e7imde anlat\u0131n.<\/li>\n<li>Ya\u015fl\u0131n\u0131n ya\u015fam\u0131n\u0131 evde keyifle ge\u00e7irmesi i\u00e7in gerekli tedbirleri al\u0131n. \u00d6nce yiyecek, ila\u00e7lar, \u00f6demeler gibi temel ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lay\u0131n. Siz kar\u015f\u0131layam\u0131yorsan\u0131z belediyelerin ilgili birimlerini organize edin. Evden \u00e7\u0131kmadan ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamas\u0131na yard\u0131m edin.<\/li>\n<li>Evde vakit ge\u00e7irmeyi keyifli hale getirmek i\u00e7in hobilerini ke\u015ffetmesine alan tan\u0131y\u0131n. Ge\u00e7mi\u015fte keyifle yap\u0131p bug\u00fcn uzak durdu\u011fu \u015feyleri \u00f6\u011frenmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131n. Balkonda \u00e7i\u00e7ek bak\u0131m\u0131, \u00f6rg\u00fc \u00f6rme, kitap okuma, bulmaca \u00e7\u00f6zme, enstr\u00fcman \u00e7alma, resim yapma gibi hobileri varsa bunlar\u0131 \u00e7e\u015fitlendirerek evine malzeme takviyesi yap\u0131n.<\/li>\n<li>Kitap okumakta zorlan\u0131yorsa sesli kitaplardan faydalanman\u0131n yollar\u0131n\u0131 g\u00f6sterin ve bunlara ula\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flay\u0131n. Hi\u00e7 olmazsa siz sesli bir bi\u00e7imde bir kitap okuyun. (\u00d6yk\u00fcler okuyup \u00fczerinde konu\u015fmak her ikinize de harika bir deneyim sunabilir.)<\/li>\n<li>Yeti\u015fkinler i\u00e7in boyama kitaplar\u0131 arma\u011fan edin. Mandala \u00e7izmenin inceliklerini anlat\u0131n ya da videolar izlemesine yard\u0131mc\u0131 olun.<\/li>\n<li>Birlikte bir puzzle yap\u0131n. Ayr\u0131 evlerdeyseniz iki ayr\u0131 puzzle al\u0131n ve birlikte yapmaya ba\u015flay\u0131p birbirinize motivasyon mesajlar\u0131 verin.<\/li>\n<li>Maddi durumu iyi ise ya da elinde \u00f6rg\u00fc \u00f6rme, yemek yapma gibi i\u015fler geliyorsa bunlar\u0131 ihtiyac\u0131 olanlarla payla\u015fmas\u0131n\u0131n yollar\u0131n\u0131 payla\u015f\u0131n. Ya\u015fam\u0131na anlam katt\u0131k\u00e7a nas\u0131l da ya\u015fama ba\u011fland\u0131\u011f\u0131na \u015fa\u015f\u0131racaks\u0131n\u0131z.<\/li>\n<li>Evde sa\u011fl\u0131kl\u0131 al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmesi i\u00e7in beslenmesine dikkat etmesi i\u00e7in yard\u0131mc\u0131 olun. (\u00d6\u011f\u00fct vermeyin fakat birlikte bir diyet takibini e\u011flenceli hale getirin.)<\/li>\n<li>Evde yapabilece\u011fi egzersizleri \u00e7izerek buzdolab\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcne b\u0131rak\u0131n. Birlikteyseniz her g\u00fcn en az 10 dakika egzersiz yap\u0131n. (G\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u00fc konu\u015fmada da bunu ger\u00e7ekle\u015ftirebilirsiniz.)<\/li>\n<li>Evde bir hayvan beslemenin ona iyi gelebilece\u011fini hat\u0131rlay\u0131n. Kendisine de sorarak bal\u0131k, ku\u015f ya da kedi ile ya\u015famay\u0131 g\u00f6zden ge\u00e7irmesini sa\u011flay\u0131n. (K\u00f6pek d\u0131\u015far\u0131da gezdirilmeye ihtiya\u00e7 duydu\u011fundan bu d\u00f6nemde bu fikirden \u015fimdilik uzak durabilirsiniz.)<\/li>\n<li>Sevdi\u011fi \u015fark\u0131lardan olu\u015fan bir CD yap\u0131n ve evinde \u00e7alabilece\u011fi kolay bir d\u00fczenek olu\u015fturun.<\/li>\n<li>Her zaman yan\u0131nda olam\u0131yorsan\u0131z g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u00fc ileti\u015fim kurabilece\u011finiz kanallar olu\u015fturun.<\/li>\n<li>M\u00fcmk\u00fcnse ona bir ak\u0131ll\u0131 telefon al\u0131n ve nas\u0131l sa\u011fl\u0131kl\u0131 kullanaca\u011f\u0131na ili\u015fkin k\u00fc\u00e7\u00fck bir k\u0131lavuz olu\u015fturun. Bu k\u0131lavuzda g\u00fcnl\u00fck kullan\u0131m s\u00fcrelerinin yan\u0131 s\u0131ra kendisine uygun mobil uygulamalar\u0131n temel kullan\u0131m basamaklar\u0131n\u0131 g\u00f6rsellerle tan\u0131mlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131n. (Bunu \u00e7ocu\u011funuzla bir etkinli\u011fe bile d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrebilirsiniz.)<\/li>\n<li>T\u00fcm bunlar\u0131 yapman\u0131za ra\u011fmen bir t\u00fcrl\u00fc i\u015fe yaramad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsan\u0131z bir uzmana dan\u0131\u015f\u0131n. (Bu konuda destek vermeyi isterim.)<\/li>\n<li>Bu zor g\u00fcnlerde ki\u015fisel zorluklar ya\u015farken ba\u015fka canlar\u0131n sorumlulu\u011funu ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z i\u00e7in kendinizi g\u00f6n\u00fclden tebrik edin ve ihtiyac\u0131n\u0131z varsa siz de sevdiklerinizden ya da bir profesyonelden destek al\u0131n.<\/li>\n<\/ul>\n<p>T\u00fcm bunlar\u0131 ailenizden bir ya\u015fl\u0131ya ya da hi\u00e7 tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131n\u0131z bir kom\u015fuya sunabilirsiniz. Kendinizi korumay\u0131 ihmal etmeden bir cana yaren olabilirsiniz. Unutmay\u0131n, muhta\u00e7 oldu\u011fumuz kudret damarlar\u0131m\u0131zdaki kanda mevcut ve biz bunu daha \u00f6nce y\u00fczy\u0131llarca yapt\u0131k!<\/p>\n<p>\u2666<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bir g\u00fcn uyand\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 ve fark etmeden 50 y\u0131l\u0131n ge\u00e7ti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. 60\u2019l\u0131 ya\u015flar\u0131n\u0131z\u0131 \u00e7oktan ge\u00e7mi\u015fsiniz. Emekli olmu\u015fsunuz. \u00c7ocuklar evlenmi\u015f, kendi ailesini kurmu\u015f. E\u015finiz ya hayatta ya da de\u011fil. Evde en fazla ikinizsiniz. Bir zamanlar yeti\u015femedi\u011finiz i\u015fler emeklilikle ve \u00e7ocuklar\u0131n evden ayr\u0131lmas\u0131yla bir anda fi\u015fi \u00e7ekilmi\u015f gibi bitivermi\u015f. Yaln\u0131zs\u0131n\u0131z. Yine de kendinizi izole etmemek i\u00e7in d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yorsunuz. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":34,"featured_media":8185,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[11,41],"tags":[202,204,499,816],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8184"}],"collection":[{"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/users\/34"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8184"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8184\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8185"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8184"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8184"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8184"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}