Bu hafta dokuzuncusu d\u00fczenlenen TEGEP E\u011fitim ve Geli\u015fim Zirvesi\u2019ne kat\u0131lma f\u0131rsat\u0131m oldu. \u0130ki g\u00fcn boyunca ana ve paralel oturumlarla s\u00fcren etkinli\u011fin temas\u0131 ak\u0131\u015ft\u0131. Oturumlardan biri de \u201c\u0130\u015f Ya\u015fam\u0131nda Cinsiyet E\u015fitli\u011fi\u201d \u00fczerine olunca ka\u00e7\u0131rmak istemedim. Toplumsal cinsiyet e\u015fitli\u011fi \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fan Dr. Canan Aratemur \u00c7imen ve Dr. Ece Paral\u0131 \u00d6ztan, kendi i\u015fyerimizde ve e\u011fitimlerimizde fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131n \u00f6tesine nas\u0131l ge\u00e7ebilece\u011fimizi tart\u0131\u015ft\u0131. Benim i\u00e7in olduk\u00e7a bilgilendirici bir seanst\u0131, ald\u0131\u011f\u0131m notlar\u0131 payla\u015fmak istedim.<\/p>\n
Zirvenin temas\u0131 ile oturumun konusunu ili\u015fkilendirecek olursak, cinsiyet ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131na u\u011frayan ki\u015finin, ak\u0131\u015ftan ya da andan koptu\u011fu bir ger\u00e7ek. Peki toplumsal cinsiyet e\u015fitsizli\u011fini nas\u0131l \u00e7\u00f6zebiliriz? Bu sorunu \u00e7\u00f6zebilmek i\u00e7in \u00f6nce sorunu iyi tan\u0131mlamak gerekiyor.<\/p>\n
Toplumsal cinsiyet e\u015fitli\u011fi kavram olarak nedir?<\/strong><\/p>\n Toplumsal cinsiyet e\u015fitli\u011fi “kad\u0131nlar\u0131n ve erkeklerin toplumsal ya\u015fam\u0131n her alan\u0131na e\u015fit kat\u0131l\u0131mlar\u0131” olarak tan\u0131mlan\u0131yor. Genelde \u00fclkemizde cinsiyet dendi\u011finde cinselli\u011fin alg\u0131lanmas\u0131 durumunun yayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 \u00fczerine, cinsiyetin biyolojik olarak atanm\u0131\u015f oldu\u011funu vurgulamak gerekiyor. Biyolojik olarak atanm\u0131\u015f cinsiyetler di\u015fi ve erkek. \u00d6te yandan, d\u00fcnya n\u00fcfusunun %1,7\u2019sini olu\u015fturan intersex bireylerin say\u0131s\u0131, do\u011fu\u015ftan k\u0131z\u0131l sa\u00e7l\u0131 bireylerinkiyle neredeyse ayn\u0131.<\/p>\n Kavram\u0131n fark\u0131nda olan kurumlar, HeForShe<\/a> ya da WEPs<\/a> (Kad\u0131n\u0131n G\u00fc\u00e7lenmesi Prensipleri) gibi kampanyalara imza at\u0131yor. Bu kampanyalar\u0131 imzalamalar\u0131 konuyu i\u00e7selle\u015ftirdikleri anlam\u0131na gelmiyor.<\/p>\n \u0130\u015f yerinde kli\u015fele\u015fmi\u015f, do\u011fru bilinen yanl\u0131\u015flar\u0131 ya da eksik bilinenleri ortaya koymak kavram\u0131n do\u011fru anla\u015f\u0131lmas\u0131 i\u00e7in \u00f6nemli.<\/p>\n 1. E\u015fitsizlik sadece say\u0131larla ilgili de\u011fildir.<\/strong><\/p>\n Say\u0131lar \u00f6nemli, fakat say\u0131lar\u0131n daha dengeli olmas\u0131 ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmiyor. \u00d6rne\u011fin bankac\u0131l\u0131kta, kad\u0131n-erkek say\u0131s\u0131n\u0131n daha dengeli oldu\u011fu bir sekt\u00f6rde, e\u015fitsizlik ya da ayr\u0131mc\u0131l\u0131k yok diyebilir miyiz?<\/p>\n 2. E\u015fitsizlik sadece fark\u0131ndal\u0131kla ilgili de\u011fildir.<\/strong><\/p>\n \u00c7o\u011fu kurum i\u00e7in, 8 Mart etkinlikleri yapmak, yap\u0131lmas\u0131 gerekenler listesine bir \u201ctik\u201d i\u015fareti koymak gibi. Oysa ki, bu fark\u0131ndal\u0131k \u00f6rg\u00fctsel k\u00fclt\u00fcr\u00fcn tamam\u0131na yay\u0131lmal\u0131. Marka imaj\u0131, tedarik\u00e7i se\u00e7imi, \u015firkette kullan\u0131lan dil, babal\u0131k haklar\u0131… Toplumsal cinsiyet e\u011fitimi verip, sadece erkeklerin kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ba\u015fka bir e\u011fitim ya da toplant\u0131 d\u00fczenleyen \u015firketler var.<\/p>\n 3. E\u015fitsizlik sadece kad\u0131nlarla ilgili de\u011fildir.<\/strong><\/p>\n Cinsiyet e\u015fitsizli\u011fi sadece kad\u0131nlarla ilgiliymi\u015f gibi alg\u0131lan\u0131yor. Bu mesele iki cinsiyeti de ilgilendiriliyor. Egemen erkeklik normuna uymayan erkekler, para sahibi, beyaz, heteroseks\u00fcel, ya da sa\u011fl\u0131kl\u0131 olmayan erkekler de ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011fa u\u011fruyor.<\/p>\n 4. E\u015fitsizlik sadece “tercihlerle” ilgili de\u011fildir.<\/strong><\/p>\n T\u00fcrk Dil Kurumu\u2019nun \u201ckad\u0131n\u201d tan\u0131m\u0131na bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda \u015fu ifade g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor: \u201cAnal\u0131k veya ev y\u00f6netimi bak\u0131m\u0131ndan gereken erdemleri, becerileri olan\u201d. Bu tan\u0131m, cinsiyet\u00e7i kodlar\u0131n k\u00fclt\u00fcr\u00fcn zemininde oldu\u011funu g\u00f6steriyor.<\/p>\n 5. Sadece ayr\u0131mc\u0131l\u0131k yapmayarak e\u015fitlik sa\u011flanmaz.<\/strong><\/p>\n G\u00fcn\u00fcm\u00fczde e\u015fitlik, aktif bir eylemde bulunmakla ilgili.<\/p>\n 6. E\u015fitsizlik sadece y\u00fckselmekle ilgili de\u011fildir.<\/strong><\/p>\n E\u015fitsizlik ve ayr\u0131mc\u0131l\u0131k, i\u015fe giri\u015f a\u015famas\u0131nda ba\u015fl\u0131yor. \u00c7o\u011fu kad\u0131n, kad\u0131n oldu\u011fu i\u00e7in e\u011fitim ge\u00e7mi\u015fine ve i\u015f tecr\u00fcbelerine bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n CV tarama a\u015famas\u0131nda eleniyor.<\/p>\n 7. E\u015fitsizlik sadece i\u015fyeri ile ilgili de\u011fildir.<\/strong><\/p>\n Kad\u0131nlar sadece i\u015fyerinde, i\u015fe girebilme ve y\u00fckselmede \u00e7e\u015fitli engellerle kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131yorlar. \u0130\u015f hayat\u0131 \u00f6ncesinde de, e\u011fitimin \u00e7e\u015fitli a\u015famalar\u0131na e\u015fit olarak eri\u015femiyorlar.<\/p>\n Toplumsal cinsiyet e\u015fitli\u011fi kavram\u0131n\u0131n metaforlar cennetine giderek, \u0130ngilizce\u2019den dilimize \u00e7evrilmi\u015f baz\u0131 benzetmeleri anlamak, ya\u015fan\u0131lan durumlar\u0131 daha iyi ifade etmeyi sa\u011fl\u0131yor. Aktar\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda di\u011fer ki\u015filerde \u201cbunu ben de ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131m\u201d hissi yarat\u0131yor.<\/p>\n Cam Tavan<\/strong><\/p>\n Ayr\u0131mc\u0131l\u0131k sebebiyle kad\u0131nlar\u0131n ba\u015far\u0131lar\u0131na bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n, y\u00fckselmelerini engelleyen, a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fclmeyen ve ifade edilmeyen engellerin tamam\u0131.<\/p>\n Yatay Ayr\u0131\u015fma<\/strong><\/p>\n Cinsiyete g\u00f6re mesleki ya da sekt\u00f6r ayr\u0131m\u0131. \u00d6rne\u011fin, m\u00fchendisli\u011fin ya da otomotivin erkek egemen, \u00f6\u011fretmenli\u011fin ya da hem\u015fireli\u011fin kad\u0131n egemen olmas\u0131.<\/p>\n G\u00f6r\u00fcnmezlik Paradoksu<\/strong><\/p>\n Erkek yo\u011fun mesleklerde ya da sekt\u00f6rlerde kad\u0131nlar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ikili g\u00f6r\u00fcnmezlik.<\/p>\n Cinsiyetleri bak\u0131m\u0131ndan g\u00f6r\u00fcn\u00fcr olduklar\u0131nda mesleki olarak g\u00f6r\u00fcnmez olmalar\u0131, mesleki olarak g\u00f6r\u00fcn\u00fcr olduklar\u0131nda ise cinsiyet olarak g\u00f6r\u00fcnmez olmalar\u0131.<\/p>\n G\u00f6r\u00fcnmezlik paradoksu kavram\u0131, yak\u0131n zamanda okudu\u011fum bir haberi hat\u0131rlatt\u0131;<\/p>\n Kad\u0131n odakl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fma alan\u0131n\u0131n CEO’su ve kurucu orta\u011f\u0131, bir i\u015fletme dergisine kapak olan ilk hamile CEO oldu. 32 ya\u015f\u0131ndaki Audrey Gelman, di\u011fer kad\u0131nlara, ayn\u0131 anda hem i\u015fi y\u00f6netip hem de aile kurabileceklerini g\u00f6stermek i\u00e7in hamileli\u011fini g\u00f6stermeye karar vermi\u015f. Ekim ay\u0131nda \u00e7\u0131kacak derginin kapa\u011f\u0131ndaki bu pozuyla Gelman, kad\u0131nlar\u0131 g\u00f6r\u00fcnmezlik paradoksundan \u00e7\u0131kmalar\u0131 i\u00e7in te\u015fvik etmi\u015f diyebiliriz. Bu hareketiyle sosyal medyada, \u00a0Hillary Clinton dahil olmak \u00fczere, pek \u00e7ok kad\u0131n\u0131n deste\u011fini alm\u0131\u015f.\u00a0 (Kaynak: Adweek)<\/a><\/em><\/p>\n Cam Asans\u00f6r<\/strong><\/p>\n Kad\u0131nlar\u0131n yo\u011fun oldu\u011fu mesleklere giren erkeklerin h\u0131zla y\u00fckselmesi.<\/p>\n Dikey Ayr\u0131\u015fma<\/strong><\/p>\n Organizasyonda yukar\u0131 do\u011fru \u00e7\u0131kt\u0131k\u00e7a, kad\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131n azalmas\u0131.<\/p>\n Yap\u0131\u015fkan Zemin<\/strong><\/p>\n S\u00fcreklilik arz eden i\u015flerde kad\u0131nlar\u0131n sabitlenmesi. “Titizsin, detayc\u0131s\u0131n, sab\u0131rl\u0131s\u0131n… B\u00f6yle devam et\u2026”<\/p>\n Cam Duvar<\/strong><\/p>\n Y\u00f6netim seviyesine \u00e7\u0131kabilmesi i\u00e7in, kad\u0131nlar\u0131n \u00f6n\u00fcne her seferinde yeni ko\u015fullar konmas\u0131. \u201cY\u00fckselebilirsin ama bunu da yapt\u0131ktan sonra\u2026.\u201d<\/p>\n Cam Labirent<\/strong><\/p>\n Kad\u0131n\u0131n yeni deneyimler aras\u0131nda kaybolmas\u0131, yap\u0131\u015fkan zeminlere eklenen cam duvarlarla olu\u015fan durum.<\/p>\n Sembolikle\u015fme<\/strong><\/p>\n Y\u00fckselen kad\u0131n\u0131n, iyi ya da k\u00f6t\u00fc olarak sembolle\u015fmesi. \u201cO da \u00e7ok h\u0131rsl\u0131yd\u0131\u2026\u201d<\/p>\n S\u0131zd\u0131ran Burun<\/strong><\/p>\n Kad\u0131nlar\u0131n tek tek, meslekten uzakla\u015fmas\u0131.<\/p>\n \u00c7ifte Mesai<\/strong><\/p>\n \u0130\u015f mesailerine ek olarak, erkeklerin, 45 dakika ev mesaisi yaparken, kad\u0131nlar\u0131n 4 saat ev mesai yapmas\u0131.<\/p>\n Annelik Cezas\u0131<\/strong><\/p>\n Anne olan ve olmayan kad\u0131nlar aras\u0131nda \u00fccret ve y\u00fckselme e\u015fitsizlikleri.<\/p>\n Abi\u2019cimler A\u011f\u0131<\/strong><\/p>\n \u0130\u015f d\u0131\u015f\u0131 yerlerde, i\u015fle ilgili konular\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fclmesi, \u00f6nemli kararlar\u0131n i\u015f d\u0131\u015f\u0131nda al\u0131nmas\u0131. \u00d6rne\u011fin, hal\u0131 saha ma\u00e7lar\u0131, golf kul\u00fcpleri\u2026<\/p>\n Bilin\u00e7d\u0131\u015f\u0131 \u00d6nyarg\u0131\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0<\/strong><\/p>\n \u201cHem\u015fire\u201d deyince kad\u0131n\u0131n, \u201cm\u00fchendis\u201d deyince erke\u011fin akla gelmesi. \u00d6zellikle i\u015fe al\u0131mlarda bilin\u00e7d\u0131\u015f\u0131 \u00f6nyarg\u0131 \u00e7ok fazla. \u00d6rne\u011fin, \u201canne olunca kariyerine ara veren kad\u0131n, i\u015fini ciddiye almaz, bu ki\u015fiyi g\u00f6r\u00fc\u015fmeye \u00e7a\u011f\u0131rmayal\u0131m.” \u00f6nyarg\u0131s\u0131.<\/p>\n \u201cCinsiyet\u00e7i yapay zekan\u0131n fi\u015fi \u00e7ekildi!\u201d<\/a> ve \u201cSen de mi Google!\u201d<\/a> ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131lar\u0131mda yapay zeka uygulamalar\u0131n\u0131n bilin\u00e7d\u0131\u015f\u0131 \u00f6nyarg\u0131y\u0131 nas\u0131l ortadan kald\u0131rd\u0131\u011f\u0131ndan bahsetmi\u015ftim.<\/p>\n E\u011fitimciler toplumsal cinsiyet e\u015fitli\u011fi i\u00e7in ne yapabilir?<\/strong><\/p>\n \u00b7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 E\u011fitimlerde, kulland\u0131klar\u0131 e\u011fitim materyallerinde, toplumsal cinsiyet e\u015fitli\u011fine duyarl\u0131 ve tarafs\u0131z bir dil kullanmak. \u00d6rne\u011fin, \u201ci\u015f adam\u0131\u201d yerine \u201ci\u015f insan\u0131\u201d,\u00a0 \u201cadam gibi\u201d yerine \u201cdo\u011fru d\u00fczg\u00fcn\u201d demek gibi\u2026<\/p>\n \u00b7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Liderlikle ilgili bir slaytta sadece kravatl\u0131 erkekleri de\u011fil, kad\u0131nlar\u0131n da oldu\u011fu g\u00f6rselleri se\u00e7mek. Ya da tam tersi, duygusal zeka, duygular\u0131n \u00f6nemini anlatan bir slaytta sadece kad\u0131nlar\u0131 g\u00f6stermemek.<\/p>\n \u00b7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Panellerde moderat\u00f6r ve yorumcu rollerinin da\u011f\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 dengeli yapmak. \u00d6rne\u011fin, t\u00fcm yorumcular\u0131n erkeklerden olu\u015fmas\u0131 ve moderat\u00f6r\u00fcn kad\u0131n olmas\u0131 da ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011fa giriyor.<\/p>\n \u00b7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Misyon, vizyon, de\u011ferler, strateji, yetkinlikler gibi kavramlar\u0131 aktaran kurumsal kimlik g\u00f6rsellerinde kad\u0131n ve erkeklerin e\u015fit temsilinin sa\u011flanmas\u0131<\/p>\n <\/p>\n E\u011fitim organizasyonlar\u0131n\u0131n, e\u011fitim i\u00e7eriklerinin toplumsal cinsiyet e\u015fitli\u011fine katk\u0131 sa\u011flayacak \u015fekilde yeniden tasarlanmas\u0131 i\u00e7in sizin \u00f6nerileriniz, uygulamalar\u0131n\u0131z neler?<\/p>\n \u2666<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Bu hafta dokuzuncusu d\u00fczenlenen TEGEP E\u011fitim ve Geli\u015fim Zirvesi\u2019ne kat\u0131lma f\u0131rsat\u0131m oldu. \u0130ki g\u00fcn boyunca ana ve paralel oturumlarla s\u00fcren etkinli\u011fin temas\u0131 ak\u0131\u015ft\u0131. Oturumlardan biri de \u201c\u0130\u015f Ya\u015fam\u0131nda Cinsiyet E\u015fitli\u011fi\u201d \u00fczerine olunca ka\u00e7\u0131rmak istemedim. Toplumsal cinsiyet e\u015fitli\u011fi \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fan Dr. Canan Aratemur \u00c7imen ve Dr. Ece Paral\u0131 \u00d6ztan, kendi i\u015fyerimizde ve e\u011fitimlerimizde fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131n \u00f6tesine nas\u0131l […]<\/p>\n","protected":false},"author":25,"featured_media":8021,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[15,32,39],"tags":[128,189,284,286,287,288,432,737,755,808],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8018"}],"collection":[{"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/users\/25"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8018"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8018\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8021"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8018"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8018"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8018"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}