{"id":7808,"date":"2019-07-25T18:27:35","date_gmt":"2019-07-25T15:27:35","guid":{"rendered":"https:\/\/www.dijitaltopuklar.com\/?p=7808"},"modified":"2019-07-25T18:27:35","modified_gmt":"2019-07-25T15:27:35","slug":"dijital-dunyada-duygularimiz-ve-zorbalik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/2019\/07\/dijital-dunyada-duygularimiz-ve-zorbalik\/","title":{"rendered":"Dijital D\u00fcnyada Duygular\u0131m\u0131z ve Zorbal\u0131k"},"content":{"rendered":"<p>\u00dcniversitede Bilgi Sosyolojisi dersi alm\u0131\u015ft\u0131m. Hocam\u0131z bize internetten bahsediyordu ama ad\u0131 internet de\u011fildi. \u015e\u00f6yle bir \u015fey s\u00f6ylemi\u015fti: \u201cArkada\u015flar, bilgisayarla \u00f6yle \u015feyler yapabileceksiniz ki\u2026 D\u00fcnyan\u0131n her yerindeki insanlarla konu\u015fabilecek, yaz\u0131\u015fabileceksiniz. \u0130nsanlar vakitlerinin \u00e7ocu\u011funu bilgisayarda ge\u00e7irecek, bu nedenle de yaln\u0131zl\u0131k hissedecekler. Uzaktan konu\u015fmalar yetmeyecek. Bu hissi gidermek i\u00e7in de bilgisayarlara duygu hisleri verecekler.\u201d Biz dersten \u00e7\u0131kt\u0131ktan sonra hocam\u0131z\u0131n bu s\u00f6zlerine hi\u00e7 anlam verememi\u015ftik, tabii y\u0131l 1997\u2026 Hocam\u0131z\u0131n anlatt\u0131klar\u0131ndan bir tanesi hari\u00e7 hepsi oldu. Olmayan ve bilim insanlar\u0131n\u0131n h\u00e2len \u00fcst\u00fcnde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 ise \u201cbilgisayara duygu y\u00fcklemek.\u201d<\/p>\n<p><em>\u201cBilgisayarlar insanlar\u0131n duygular\u0131ndan anlayacak\u201d, \u201cN\u00f6ronlar taranarak insan beyninin analizi yap\u0131l\u0131yor\u201d<\/em> gibi i\u00e7eriklere sahip bir s\u00fcr\u00fc haber g\u00f6r\u00fcyoruz. Gelecekle ilgili bir\u00e7ok filmde de yapay zek\u00e2lar\u0131n duygular\u0131n\u0131 g\u00f6sterebildiklerini izliyoruz. Ger\u00e7ekle\u015fir mi bilemem\u2026 \u00c7\u00fcnk\u00fc duygular\u0131m\u0131z anl\u0131k, g\u00fcnl\u00fck, y\u0131ll\u0131k de\u011fi\u015febiliyor. Biz bile duygular\u0131m\u0131z\u0131 tan\u0131makta zorlan\u0131rken ve duygular\u0131m\u0131z s\u00fcrekli de\u011fi\u015firken, bu duygular\u0131 yapay zek\u00e2lar\u0131n anlamalar\u0131 i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmak \u00e7ok zor olmal\u0131. Bizi biz yapan duygular\u0131m\u0131z ve bunlar yapay zek\u00e2lara \u015fu an y\u00fcklenemiyor. Netflix dizisi <strong>Westworld<\/strong>\u2019de bu durum ironi ile harika bir bi\u00e7imde anlat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131; insanlar merhamet, ho\u015fg\u00f6r\u00fc, sevgi gibi baz\u0131 duygular\u0131n\u0131 kaybediyor, robotlar bu duygulara sahip oluyorlard\u0131. Hatta insanlardan daha vicdanl\u0131 h\u00e2le geliyorlard\u0131.<\/p>\n<p>Hani duygular\u0131n\u0131 g\u00f6stermeyen ya da g\u00f6steremeyen insanlara robot gibi durma denir ya, o y\u00fczen robot gibi durmamak laz\u0131m. <strong>Birbirimizle ileti\u015fim kurabilmemiz i\u00e7in duygulara ihtiyac\u0131m\u0131z var.<\/strong> D\u00fcnya dijitalle\u015fti. <strong>Peki bizler bu dijital d\u00fcnyada ileti\u015fim kurarken duygular\u0131m\u0131z\u0131 birbirimize aktarabiliyor muyuz?<\/strong> \u0130\u015fte as\u0131l sorun bu\u2026<\/p>\n<p>G\u00fcn ge\u00e7tik\u00e7e dijital d\u00fcnya ger\u00e7eklikten daha m\u0131 fazla yer kaplamaya ba\u015fl\u0131yor hayat\u0131m\u0131zda? Peki, dijital d\u00fcnyan\u0131n en vazge\u00e7ilmez bile\u015feni olan sosyal medya ger\u00e7ek mi? Bunlar gibi bir\u00e7ok soru ile benim gibi sizin de kafan\u0131z\u0131n me\u015fgul oldu\u011funa eminim. Ben sosyal medyan\u0131n hayat\u0131m\u0131z\u0131n bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011funu, bizim ger\u00e7ekli\u011fimizden apayr\u0131 bir yerde olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. G\u00fcn i\u00e7inde ya\u015fad\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131, anlatmak istediklerimizi, olmak istedi\u011fimiz yerleri ve daha bir\u00e7ok ki\u015fisel durumumuzu sosyal medyada payla\u015f\u0131yoruz. Ancak herkesin kullan\u0131m amac\u0131 ve \u015fekli farkl\u0131\u2026 Baz\u0131lar\u0131 t\u00fcm hayat\u0131n\u0131 payla\u015f\u0131rken kimisi k\u0131s\u0131tl\u0131 bir alan\u0131 g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seriyor\u2026 Baz\u0131s\u0131 ise sadece i\u015f ama\u00e7l\u0131 kullan\u0131yor ve \u00f6zel hayat\u0131n\u0131 sosyal medyadan uzak tutuyor. Sonu\u00e7 olarak bir\u00e7o\u011fumuz vaktimizi sosyal medyada ge\u00e7iriyoruz. Ama \u015fu bir ger\u00e7ek ki, sosyal medya zaman al\u0131c\u0131 bir u\u011fra\u015f\u2026 \u00d6rne\u011fin ben! Sosyal medyada zaman\u0131m\u0131n \u00e7o\u011funu yorumlar\u0131 okumak i\u00e7in harc\u0131yorum. \u00c7\u00fcnk\u00fc insanlar\u0131n neler d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc merak ediyorum. \u0130\u015fim gere\u011fi insanlar\u0131n birbirleriyle ileti\u015fimlerini, birbirlerine kar\u015f\u0131 kulland\u0131klar\u0131 \u00fcsluplar\u0131, sab\u0131rlar\u0131n\u0131, tart\u0131\u015fma \u015fekillerini inceliyorum. Baz\u0131 payla\u015f\u0131mlar\u0131n alt\u0131nda sayg\u0131 ve ho\u015fg\u00f6r\u00fcn\u00fcn h\u00e2kim oldu\u011fu \u00e7ok g\u00fczel tart\u0131\u015fmalar ger\u00e7ekle\u015fiyor; baz\u0131lar\u0131nda ise k\u00fcf\u00fcrler, anlay\u0131\u015fs\u0131zl\u0131klar ve zorbal\u0131klar g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seriliyor.<\/p>\n<p><strong>Ne oluyor da birbirimize kar\u015f\u0131 bu kadar anlay\u0131\u015fs\u0131z, ho\u015fg\u00f6r\u00fcs\u00fcz oluyoruz ve zorbaca davran\u0131yoruz?<\/strong> \u00dcst\u00fcnde durmak istedi\u011fim nokta tam da buras\u0131; zorbal\u0131k ve bu davran\u0131\u015fa neden olan duygular\u0131m\u0131z\u2026<\/p>\n<p>\u00d6zellikle sanal d\u00fcnyadaki yaz\u0131\u015fmalarda noktalama i\u015faretlerini kullan\u0131r gibi k\u00fcf\u00fcrl\u00fc k\u0131saltmalar, s\u00f6ylemler kullan\u0131l\u0131yor. Bir kad\u0131n arkada\u015f\u0131ma neden s\u00fcrekli k\u00fcf\u00fcrl\u00fc yaz\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 sormu\u015ftum ve bana kulland\u0131\u011f\u0131 ifadenin bir k\u00fcf\u00fcr olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, c\u00fcmle sonuna \u00f6ylesine yazd\u0131\u011f\u0131 bir k\u0131saltma oldu\u011funu s\u00f6yledi. Sosyal medyada k\u00fcf\u00fcrler havada u\u00e7u\u015fuyor. Birbirine \u201claf sokup\u201d \u201ckapak yapanlar\u201d \u00e7ok pop\u00fcler oluyor. <strong>Bu pop\u00fclerlik u\u011fruna di\u011ferlerini harcamaktan yani zorbal\u0131k yapmaktan \u00e7ekinmiyoruz ve tabii kar\u015f\u0131m\u0131zdaki ki\u015finin neler hissetti\u011fini de d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyoruz.<\/strong> \u00c7\u00fcnk\u00fc sanal bir d\u00fcnyada kar\u015f\u0131m\u0131zdaki ki\u015fiyi g\u00f6rm\u00fcyoruz. Kar\u015f\u0131m\u0131zdakini g\u00f6rmemek bu davran\u0131\u015flar\u0131 daha rahat yapabilmemizi sa\u011fl\u0131yor. Oysa y\u00fcz y\u00fcze ili\u015fkiler farkl\u0131. Y\u00fcz y\u00fcze ili\u015fkilerde birisine kaba davran\u0131rsan\u0131z o ki\u015fi size beden dili, mimikleri ya da s\u00f6zleri ile neler hissetti\u011fini anlat\u0131r. Sosyal medya ise sadece kelimelerle ya da \u201cemoji\u201d denilen duygu ifadesi simgelerle k\u0131s\u0131tl\u0131. Bunlar\u0131n duygular\u0131 ifade etmek i\u00e7in yeterli oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorum. E\u011fer yeterli olsayd\u0131 yanl\u0131\u015f bu kadar \u00e7ok olmaz, farkl\u0131 nedenlerin eklenmesiyle kabaran diyaloglar zorbal\u0131\u011fa kadar gitmezdi.<\/p>\n<p>Siz hi\u00e7<strong> \u201cMutlu Olma Hastal\u0131\u011f\u0131\u201d<\/strong> diye bir \u015fey duydunuz mu? Gelin size a\u00e7\u0131klayay\u0131m \u00e7\u00fcnk\u00fc zorbal\u0131\u011f\u0131n \u201cMutlu Olma Hastal\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n bir sonucu oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n<p>Sosyal medyada<em> \u201cMutluluk elinizde\u201d, \u201cDaha fazla mutlu olabilirsiniz\u201d, \u201c\u00dcz\u00fcnt\u00fclerden uzakla\u015f\u0131n\u201d, \u201cSak\u0131n k\u0131zmay\u0131n, hep g\u00fcler y\u00fczl\u00fc olun\u201d<\/em> vb. mesajlar s\u0131kl\u0131kla kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor. Ancak bu t\u00fcr i\u00e7eriklere sahip payla\u015f\u0131mlar duygular\u0131m\u0131z\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fc ya\u015famam\u0131za mani oluyor. Pozitiflik ad\u0131na normal duygular\u0131m\u0131z\u0131 yok say\u0131yoruz. \u201cHep mutlu olunmas\u0131 gerekiyor\u201d mesajlar\u0131 her bir yandan etraf\u0131m\u0131z\u0131 sarm\u0131\u015f durumda. Sonu\u00e7 olarak; sosyal medyada hepimiz hep mutluyuz, g\u00fcl\u00fcms\u00fcyoruz. Sanki hi\u00e7 zor \u015feyler ya\u015fam\u0131yoruz. Oysa ger\u00e7ek ya\u015famda \u00e7ok zor \u015feyler de ya\u015f\u0131yoruz ve sosyal medyadaki mutluluk hali nedeniyle mutlu olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z zamanlar\u0131 kabullenmek istemiyoruz.\u00a0 Oysaki bizi geli\u015ftiren, hayata kar\u015f\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc k\u0131lan zorland\u0131\u011f\u0131m\u0131z duygular. Bu duygulardan ka\u00e7mak; hayattan ka\u00e7mak, ya\u015famamak gibi&#8230; Bast\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z, kontrol alt\u0131na ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 sand\u0131\u011f\u0131m\u0131z, g\u00f6stermedi\u011fimiz duygular\u0131m\u0131z zamanla daha da g\u00fc\u00e7leniyor ve bizi kontrol alt\u0131na al\u0131yor. Mutsuzlu\u011fumuz, k\u0131zg\u0131nl\u0131klar\u0131m\u0131z i\u00e7inden \u00e7\u0131k\u0131lmaz bir girdap gibi daha da b\u00fcy\u00fcyor. Duygular\u0131m\u0131z\u0131 ya\u015fayamamak bizi mutluluktan daha fazla uzakla\u015ft\u0131r\u0131yor. \u0130\u015fte bu duruma \u201cMutlu Olma Hastal\u0131\u011f\u0131\u201d diyorum. Mutlu olma hastal\u0131\u011f\u0131na kap\u0131lanlar k\u0131zg\u0131nl\u0131klar\u0131n\u0131 hangi davran\u0131\u015fa d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrece\u011fini bilemiyor. K\u0131zg\u0131nl\u0131klar \u00f6fkeye ve hatta zorbal\u0131\u011fa d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor.<\/p>\n<p>Biz maalesef duygu fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan s\u0131n\u0131fta kalan bir milletiz. Hepimiz \u00e7ok duygusal oldu\u011fumuzu s\u00f6ylemememize ra\u011fmen duygu fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131m\u0131z d\u00fc\u015f\u00fck. Bunun sonucu olarak empati becerilerimiz \u00e7ok geli\u015fmiyor.\u00a0 Empati ise g\u00fcn\u00fcm\u00fczde yo\u011fun olarak ihtiya\u00e7 duydu\u011fumuz o kadar \u00f6nemli bir kavram ki\u2026 Duygu fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131n\u0131n ilk ad\u0131m\u0131\u2026 <strong>\u00c7\u00fcnk\u00fc zorbal\u0131\u011f\u0131n ba\u015fl\u0131ca nedeni empati yoksunlu\u011fu, empati becerilerinin geli\u015fmemesi.<\/strong> Y\u00fcz y\u00fcze ili\u015fkilerimizde birbirimize kar\u015f\u0131 empatimi g\u00f6steriyorken sosyal medyada kar\u015f\u0131m\u0131zdakilerle ayn\u0131 empatiyi kuram\u0131yoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc sosyal medyada dertler farkl\u0131. Ama\u00e7, ili\u015fkileri sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde devam ettirmek de\u011fil. Bu da empati gereksinimini azalt\u0131yor. Empati azal\u0131nca da kar\u015f\u0131m\u0131zdakinin neler hissetti\u011fini umursam\u0131yoruz ve sonu\u00e7; zorbal\u0131k\u2026<\/p>\n<p>Zorbal\u0131\u011f\u0131n azalmas\u0131 i\u00e7in \u201cDuygu fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131\u201d gereklidir. Duygu fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 artt\u0131rmaya da duygular\u0131m\u0131z\u0131 tan\u0131yarak yani kendimizin fark\u0131nda olarak ba\u015flayabiliriz. Bunun i\u00e7in de <em>\u201cBen hangi davran\u0131\u015flara nas\u0131l tepki veriyorum? Hangi olay kar\u015f\u0131s\u0131nda neler hissediyorum? Duygular\u0131m\u0131n hepsini kabul ediyor muyum?\u201d<\/em> gibi sorularla ilk ad\u0131mlar\u0131 atabilirsiniz. Devam\u0131nda kar\u015f\u0131n\u0131zdaki ki\u015filerin duygular\u0131n\u0131 anlayabilmemizi sa\u011flayan empati yetene\u011finiz kendili\u011finden geli\u015fecektir. \u0130\u015fte zorbal\u0131\u011f\u0131 yenmenin form\u00fcl\u00fc bu\u2026<\/p>\n<p>Duygular\u0131n\u0131zla ya\u015fayaca\u011f\u0131n\u0131z g\u00fcnler dilerim.<\/p>\n<p>\u2666<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00dcniversitede Bilgi Sosyolojisi dersi alm\u0131\u015ft\u0131m. Hocam\u0131z bize internetten bahsediyordu ama ad\u0131 internet de\u011fildi. \u015e\u00f6yle bir \u015fey s\u00f6ylemi\u015fti: \u201cArkada\u015flar, bilgisayarla \u00f6yle \u015feyler yapabileceksiniz ki\u2026 D\u00fcnyan\u0131n her yerindeki insanlarla konu\u015fabilecek, yaz\u0131\u015fabileceksiniz. \u0130nsanlar vakitlerinin \u00e7ocu\u011funu bilgisayarda ge\u00e7irecek, bu nedenle de yaln\u0131zl\u0131k hissedecekler. Uzaktan konu\u015fmalar yetmeyecek. Bu hissi gidermek i\u00e7in de bilgisayarlara duygu hisleri verecekler.\u201d Biz dersten \u00e7\u0131kt\u0131ktan sonra [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":30,"featured_media":7809,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[11,41],"tags":[99,140,141,251,260,499,701],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7808"}],"collection":[{"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/users\/30"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7808"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7808\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7809"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7808"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7808"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7808"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}