Kad\u0131n ve erkek dedi\u011fimiz iki cinsiyet toplumsal kimliklerini tek seferde olu\u015fturmad\u0131lar. Daha ilk \u00e7a\u011flardan itibaren,-ki bu avc\u0131-toplay\u0131c\u0131 ya\u015fam aktifken, yani yerle\u015fik ya\u015fam yokken, daha da a\u00e7\u0131k bir ifadeyle hen\u00fcz siyasi, sosyal, dini, ailevi bir sistem en az\u0131ndan bug\u00fcnk\u00fc anlam\u0131yla yokken… Kad\u0131n ve erkek birlikte avlan\u0131p, avlanamad\u0131\u011f\u0131 yerde yiyece\u011fini toplay\u0131p bir s\u00fcr\u00fc halinde ya\u015fay\u0131p giderken; bir yandan da bug\u00fcn ad\u0131na sanat eseri dedi\u011fimiz d\u00f6neminin ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131 say\u0131lan \u00e7izimleri, ma\u011fara resimlerini yaparlar. Bir nevi d\u00f6nemin sosyal medyas\u0131: Kim ne avlam\u0131\u015f, ne kadar avlam\u0131\u015f, neyi avlam\u0131\u015f\u2026 Bu sanat eserlerinde hen\u00fcz tam anlam\u0131yla toplumsal cinsiyet kimli\u011fi yok. Avlanman\u0131n tekeli erkekte ya da kad\u0131nda de\u011fil, zaten ama\u00e7 da hayatta kalabilmek i\u00e7in yiyece\u011fini avlamak. Tabii zamanla kimin avlad\u0131\u011f\u0131 \u00f6nem kazanm\u0131\u015ft\u0131r, i\u015fte o zaman toplumsal rol da\u011f\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n ilk ad\u0131mlar\u0131 at\u0131l\u0131r.<\/p>\n
Zaman ilerledik\u00e7e (bu zaman binlerce y\u0131l oluyor) k\u00fclt\u00fcrel birikim, insan beynindeki geli\u015fim gibi \u00e7e\u015fitli fakt\u00f6rler sonucu yerle\u015fik bir ya\u015fam\u0131n daha iyi olabilece\u011fine kanaat getirmi\u015fler ki \u00f6yle de olmu\u015f. Bir k\u0131s\u0131m k\u00fc\u00e7\u00fck topluluklar (klan) halinde k\u00fcmelenerek kendi ailelerini, gelenek-g\u00f6reneklerini, k\u00fclt\u00fcrlerini olu\u015fturarak kimi toplulukta anaerkil, kimisinde ataerkil yap\u0131 geli\u015ftirip varl\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmeye \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015flar. Avlaman\u0131n ve toplaman\u0131n yan\u0131na tarla ekim i\u015fleri de gelmi\u015f. Ataerkil yap\u0131daki topluluklar kad\u0131n\u0131n toplumsal rol\u00fcn\u00fc de belirlemi\u015f.<\/strong> Kad\u0131n, hem ev denilen d\u00f6rt duvar i\u00e7inde \u00e7ocuklar\u0131na bak\u0131p evini \u00e7ekip \u00e7evirecek, hem de tarlas\u0131n\u0131 ekip bi\u00e7ecek.<\/p>\n Baz\u0131 mistik d\u00fc\u015f\u00fcnceler kad\u0131n\u0131n toplumsal stat\u00fcs\u00fcn\u00fc de\u011fi\u015ftirmedi ama etkiledi. Kad\u0131n ve erke\u011fin birle\u015fiminden hamile kalan kad\u0131n d\u00fcnyaya yeni bireyler getirir. B\u00f6ylece ailenin ya da s\u00fclalenin devam\u0131 sa\u011flanm\u0131\u015f olur. Do\u011furgan bu kad\u0131n t\u0131pk\u0131 toprak gibi, do\u011fa gibi bereketlidir: Do\u011fa anad\u0131r, toprak anad\u0131r, bereket sembol\u00fcd\u00fcr. Bereketinin ve do\u011furganl\u0131\u011f\u0131n\u0131n sembol\u00fc olan resimleri yap\u0131l\u0131r, heykelcikleri betimlenir; koca g\u00f6bekli, koca memeli, koca kal\u00e7al\u0131\u2026 Tam olmas\u0131 gerekti\u011fi gibi, yani kad\u0131n nas\u0131l g\u00f6r\u00fcn\u00fcyorsa, nas\u0131l biliniyorsa \u00f6yle. Bu bereket sembol\u00fc kad\u0131nlar i\u00e7in ne \u015fiirler yaz\u0131ld\u0131, ne methiyeler dizildi bilemeyece\u011fiz ama kad\u0131na bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 g\u00f6rebilece\u011fiz.<\/p>\n K\u00fc\u00e7\u00fck aile topluluklar\u0131 geni\u015fleyerek k\u00f6yleri, k\u00f6yler \u015fehirleri, \u015fehirler devletleri olu\u015fturdu. Bu kurumlar i\u00e7inde kad\u0131n \u00e7o\u011funlukla toplumsal ve ailesel rol\u00fcn\u00fc koruyordu. 5 bin y\u0131l kadar \u00f6nce yaz\u0131n\u0131n bulunmas\u0131yla yeni bir ileti\u015fim arac\u0131 da ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f oldu. Kim ne ekmi\u015f, ne kadar ekmi\u015f, ne su\u00e7 i\u015flemi\u015f, kim y\u00f6netmi\u015f; mitolojiler, \u015fiirler, \u015fark\u0131lar, ne varsa hepsini yaz\u0131 sayesinde \u00f6\u011frenebiliyoruz. Bir annenin \u00f6len \u00e7ocu\u011funa yakt\u0131\u011f\u0131 a\u011f\u0131t, hastalan\u0131p uyumayan bebe\u011fine s\u00f6yledi\u011fi ninni, yeni do\u011fan bebe\u011finin sevincine s\u00f6yledi\u011fi \u015fark\u0131 da bunlar aras\u0131nda yerini al\u0131yor. Kocas\u0131ndan bo\u015fanan kad\u0131n\u0131n haklar\u0131, kocas\u0131n\u0131 aldatan\u0131n ba\u015f\u0131na gelenler, devlet y\u00f6neten kad\u0131nlar, u\u011fruna sava\u015f\u0131lan kad\u0131nlar ve daha neler neler. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde teknolojinin de ileti\u015fiminde temeli olan yaz\u0131,\u00a0k\u00fclt\u00fcrel birikim ve bir zorunluluktan do\u011fdu. Bu k\u00fclt\u00fcrel ilerleyi\u015f beraberinde bilim, felsefe, sanatta da kendini g\u00f6sterdi. Bu alanlarla u\u011fra\u015f\u0131p \u00fcretenlerin hep erkek olanlar\u0131n\u0131 biliyoruz, Agora filmini izlemesek \u00e7o\u011fumuz Hypatia<\/strong>\u2018y\u0131 bilmeyecektik mesela, Caesar ile ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 a\u015fkla bilinen Kleopatra<\/strong>\u2019y\u0131 cinsel kimli\u011fiyle konu\u015fuyoruz, oysaki g\u00fc\u00e7l\u00fc kimli\u011fine vurguyu \u00e7ok az yerde g\u00f6rebiliyoruz. Amazonlar diye bilinen kad\u0131n toplumunu ise ger\u00e7ekli\u011fi tart\u0131\u015f\u0131lan mitolojik bir hikaye \u00f6\u011fesi olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. T\u00fcm bu oturmu\u015f geleneksel sistemler i\u00e7inde kendi i\u00e7 enerjisine dur demeyen kad\u0131nlar\u0131n ad\u0131n\u0131 bilemesek dahi tarihin \u00f6nc\u00fc \u00fcretken kad\u0131nlar\u0131 olmalar\u0131 i\u00e7imize biraz olsun su serpiyor.<\/p>\n Uzun y\u0131llar kendi kabu\u011fu i\u00e7inden s\u0131yr\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015fan kad\u0131nlar\u0131n tek tek m\u00fccadelelerini ve g\u00fc\u00e7l\u00fc duru\u015flar\u0131n\u0131 Orta \u00c7a\u011f\u2019da cad\u0131 ilan edilip yak\u0131lmalar\u0131 da durduramad\u0131.<\/strong> 18. Y\u00fczy\u0131l’\u0131n gelmesiyle birlikte Frans\u0131z \u0130htilali\u2019nin de etkisiyle kad\u0131n hareketlerinin olu\u015fmas\u0131, feminizm kavram\u0131n\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131. 19. Y\u00fczy\u0131l’a geldi\u011fimizde art\u0131k d\u00fcnya \u00e7ok de\u011fi\u015fmi\u015fti. (Yanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131lmas\u0131n, kad\u0131na bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 hala ayn\u0131d\u0131r!) Sanayi Devrimi ile artan i\u015f g\u00fcc\u00fc ihtiyac\u0131, kad\u0131n\u0131n da \u00e7al\u0131\u015fma hayat\u0131na girmesi ile kad\u0131na yeni bir emek alan\u0131 olu\u015fturdu. Erkeklerle ayn\u0131 i\u015fi yap\u0131p erkeklerin yar\u0131s\u0131 kadar para alan kad\u0131nlar, \u00e7al\u0131\u015fma hayat\u0131n\u0131 yo\u011fun bir bask\u0131 alt\u0131nda ge\u00e7irdiler.<\/p>\n Amerika\u2019da Lowell Kad\u0131nlar\u0131 olarak an\u0131lacak tekstil \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n hak kazan\u0131mlar\u0131 ve 8 Mart 1857’deki\u00a0direni\u015fi ile d\u00fcnyada kad\u0131n emek\u00e7ilerin seslerini kay\u0131plarla duyurmas\u0131 kad\u0131n birli\u011fi ile olmu\u015ftur. 19. Y\u00fczy\u0131l\u2019da geli\u015fen sanayi 20. Y\u00fczy\u0131l\u2019da bir\u00e7ok yenili\u011fin ve bulu\u015fun da \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7t\u0131. 20. Y\u00fczy\u0131l\u2019da yayg\u0131nla\u015fan radyo ve televizyon, zamanla hayatlar\u0131m\u0131z\u0131n vazge\u00e7ilmezi oldu.<\/p>\n D\u00fcnyadan h\u0131zl\u0131 haber alma kayna\u011f\u0131 olan bu ara\u00e7larda zaman\u0131nda kad\u0131nlar\u0131n en bo\u015f zamanlar\u0131 se\u00e7ilerek yay\u0131nlanan pembe diziler, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde ise g\u00fcn\u00fcn ortas\u0131nda ba\u015flayan kad\u0131n programlar\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. 90\u2019larda yeni bir ileti\u015fim arac\u0131 geli\u015fti: \u0130nternet. H\u0131zla yay\u0131lan internet a\u011f\u0131n\u0131n d\u00fcnyada\u00a0 daha eri\u015fim sa\u011flayamad\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok yer ve insan var. Buna ra\u011fmen yak\u0131n zamanda sosyal medya ile paralel giden ak\u0131ll\u0131 telefonlar ise hayat\u0131m\u0131z\u0131n vazge\u00e7ilmezi.<\/p>\n \u0130nternet d\u00fcnyas\u0131nda kad\u0131n\u0131n kendini ifade etmesi, d\u00fc\u015f\u00fcncelerini \u2013 sorunlar\u0131n\u0131 payla\u015fmas\u0131, ayn\u0131 sevin\u00e7leri, kayg\u0131lar\u0131 ta\u015f\u0131yan insanlarla bulu\u015fmas\u0131, sorular\u0131na cevap bulmas\u0131 i\u00e7in u\u00e7suz bir bilgi alan\u0131 bu yeni dijital d\u00fcnya. Bununla birlikte yeteneklerini ke\u015ffedip sergileyebilece\u011fi, hatta bunlarla ekonomik kazan\u00e7 elde edebilece\u011fi bir alan.<\/strong> Bu yeni dijital d\u00fcnyada (yeni bir \u00e7a\u011fda) kad\u0131n\u0131n da art\u0131k varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 daha da netle\u015ftirmesi, ben var\u0131m ve buraday\u0131m demesi i\u00e7in de daha \u00e7ok kad\u0131n\u0131n internetle tan\u0131\u015fmas\u0131 gerekir. Kad\u0131n\u0131n bilgisayar kullan\u0131m\u0131, internet kullan\u0131m\u0131, sosyal medyada hesap a\u00e7mak ve kullanmakgibi temel bilgileri \u00f6\u011frenmesi internet \u00e7a\u011f\u0131nda ikinci t\u00fcr olarak g\u00f6r\u00fclmesinin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ip \u201cBu \u00e7a\u011fda s\u00f6yleyecek s\u00f6z\u00fcm var ve ben de var\u0131m!\u201d diyebilmesi temel ko\u015fulumuz olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n \u2666<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Kad\u0131n ve erkek dedi\u011fimiz iki cinsiyet toplumsal kimliklerini tek seferde olu\u015fturmad\u0131lar. Daha ilk \u00e7a\u011flardan itibaren,-ki bu avc\u0131-toplay\u0131c\u0131 ya\u015fam aktifken, yani yerle\u015fik ya\u015fam yokken, daha da a\u00e7\u0131k bir ifadeyle hen\u00fcz siyasi, sosyal, dini, ailevi bir sistem en az\u0131ndan bug\u00fcnk\u00fc anlam\u0131yla yokken… Kad\u0131n ve erkek birlikte avlan\u0131p, avlanamad\u0131\u011f\u0131 yerde yiyece\u011fini toplay\u0131p bir s\u00fcr\u00fc halinde ya\u015fay\u0131p giderken; bir […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":7527,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[11,32],"tags":[175,260,499,753],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7526"}],"collection":[{"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7526"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7526\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7527"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7526"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7526"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7526"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}