{"id":7336,"date":"2018-11-26T12:14:41","date_gmt":"2018-11-26T09:14:41","guid":{"rendered":"https:\/\/www.dijitaltopuklar.com\/?p=7336"},"modified":"2018-11-26T12:14:41","modified_gmt":"2018-11-26T09:14:41","slug":"antropolojik-fisiltilar-iv-belki-de-toplumsal-cinsiyet-esitsizligi-sadece-bir-kadin-sorunu-degildir-ne-dersiniz-beyler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/2018\/11\/antropolojik-fisiltilar-iv-belki-de-toplumsal-cinsiyet-esitsizligi-sadece-bir-kadin-sorunu-degildir-ne-dersiniz-beyler\/","title":{"rendered":"Belki de toplumsal cinsiyet e\u015fitsizli\u011fi sadece bir kad\u0131n sorunu de\u011fildir… Ne dersiniz beyler?"},"content":{"rendered":"

Toplumsal cinsiyet e\u015fitsizli\u011finin temelinde ne yat\u0131yor? Art\u0131k kimseyi tatmin etmeyen biyolojik a\u00e7\u0131klamalar d\u0131\u015f\u0131nda, insan zihninin “olas\u0131” kabullerine, bili\u015fsel olana at\u0131fta bulunan ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n yakla\u015f\u0131mlar\u0131ndan bahsettim. E\u015fitsizlik konusunda topun insan bili\u015fine at\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcnce bir teslimiyet kokusu gelmiyor mu sizin de burnunuza? \u0130nsan zihninin kad\u0131n\u0131 kirli, a\u015fa\u011f\u0131, vb. g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ileri s\u00fcrmek kurgusal ve tart\u0131\u015fmal\u0131 \u00f6nermeler. Bug\u00fcn evrensel e\u015fitsizlik tart\u0131\u015fmas\u0131z belki ama hep b\u00f6yle miydi?<\/strong> Yoksa tarihte bu evrenselli\u011fi ge\u00e7erli k\u0131lan bir k\u0131r\u0131lma noktas\u0131 var da onu g\u00f6remeyece\u011fimiz bir sistemin i\u00e7inde mi debelenip duruyoruz?<\/p>\n

Eleanor Leacock, tarihsel a\u00e7\u0131dan konuyu inceleyeceksek, toplumsal cinsiyet rollerinin kapitalizm ile ili\u015fkisine odaklanmam\u0131z\u0131 \u00f6nerir. (Interpreting the Origins of Gender Inequality: Conceptual and Historical Problems, Eleanor Leacock Dialectical Anthropology Vol. 7, No. 4 (FEBRUARY 1983), pp. 263-284)\u00a0<\/em>Kapitalizm \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131n\u0131 elinde bulunduranlar ve i\u015f\u00e7iler olmak \u00fczere toplumda s\u0131n\u0131fsal e\u015fitsizlik yaratmaktad\u0131r.<\/strong> Leacock’a g\u00f6re toplumsal cinsiyet e\u015fitsizli\u011fi bu s\u0131n\u0131fsal e\u015fitsizli\u011fin bir sonucudur. Leacock bu iddias\u0131n\u0131n ge\u00e7erlili\u011fini tart\u0131\u015fmak \u00fczere beyaz adam ve kapitalizmle kar\u015f\u0131la\u015fmadan \u00f6nce e\u015fitlik\u00e7i oldu\u011fu bilinen toplumlarla ilgili alanyaz\u0131ndan faydalan\u0131r.<\/p>\n

Evet san\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n aksine d\u00fcnyan\u0131n her yerinde, b\u00fct\u00fcn topluluklarda ve tarih boyunca s\u0131n\u0131fsal e\u015fitsizlikten bahsetmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Leacock Kuzey Amerika yerlileri ile yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalarla s\u0131n\u0131fsal olarak e\u015fitlik\u00e7i topluluklar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131n hat\u0131rlat\u0131r. Eme\u011fine ve \u00fcretti\u011fine yabanc\u0131la\u015fmayan, payla\u015fan kad\u0131nlar\u0131n ve erkeklerin yaz\u0131s\u0131z tarihleri beyaz adamla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 andan itibaren de\u011fi\u015fmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong><\/p>\n

Leacock ger\u00e7ekte sadece etnik grup olan kabilelerin s\u00f6m\u00fcrgele\u015ftirme sonras\u0131nda i\u015fgalcilerle ili\u015fkiler sonucu politik gruplara d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f olma ihtimalini de de\u011ferlendirir. Ba\u015fka bir deyi\u015fle, bat\u0131l\u0131lar ortaya \u00e7\u0131kana kadar bu topluluklarda zengin\/g\u00fc\u00e7l\u00fc\/\u00fcretim ara\u00e7lar\u0131na sahip\/y\u00f6netici bir s\u0131n\u0131ftan bahsetmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Benzer \u015fekilde i\u015fgalcilerle kar\u015f\u0131la\u015fana kadar kad\u0131nlar da ikincil konumda de\u011fildir.<\/p>\n

Leacock s\u00f6m\u00fcrgele\u015ftirme s\u00fcrecinde i\u015fgalcilerin \u00f6zellikle askeri ve siyasi konularda erkek otoritesini te\u015fvik ettiklerinin ve bunun sonucunda yerli kad\u0131nlar\u0131n ev ile ilgili konularda ticaret yapan ve para kazanan erkeklere ba\u011f\u0131ml\u0131 hale getirildiklerini \u00f6ne s\u00fcrer. \u00d6ncesinde \u00fcretimde etkin olarak yer alan ve bu do\u011frultuda siyasi g\u00fcc\u00fc bulunan kad\u0131nlar, s\u00f6m\u00fcrgele\u015ftirme ile bu g\u00fcc\u00fc yitirmi\u015flerdir.<\/strong> \u00c7\u00fcnk\u00fc i\u015fgalci i\u00e7in muhatap erkektir.<\/p>\n

Bir toplulukta kad\u0131n erkek t\u00fcm bireyler \u00fcrettiklerinin \u00fczerindeki kontrol\u00fc kaybederse, yani kendileri i\u00e7in de\u011fil \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131na sahip olanlar i\u00e7in \u00fcretmeye te\u015fvik edilirse, toplulu\u011fun par\u00e7as\u0131ndan ba\u011f\u0131ms\u0131z bir ekonomik birim olarak \u00e7ekirdek aile<\/strong> ortaya \u00e7\u0131kar. \u00c7ekirdek aile asl\u0131nda soyut bir \u00fcretim bi\u00e7imi olarak i\u015f zaman\u0131n\u0131 sisteme satan erkek ile onun o i\u015f zaman\u0131n\u0131 yaratmas\u0131 i\u00e7in evde \u00e7al\u0131\u015fan ve ona hizmet eden kad\u0131n modeline d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. Bu model kad\u0131n\u0131n hem ev i\u00e7i hem kamusal alanda d\u00fczensiz ve \u00f6demesiz bir i\u015f g\u00fcc\u00fcne d\u00f6n\u00fc\u015fmesine neden olur.<\/p>\n

Kapitalizme dair bu temel kabul kad\u0131n\u0131n ikincilli\u011fini a\u00e7\u0131klar gibi g\u00f6r\u00fcnse de Leacock bir sorunun hala yan\u0131tlanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmektedir. Bir toplumda s\u0131n\u0131fsalla\u015fma ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda genel olarak neden kad\u0131n\u0131n \u00f6zerkli\u011fi ve otoritesi tehdit ediliyor da erke\u011finki edilmiyor? Leacock bu sorunun yan\u0131t\u0131n\u0131n da s\u00f6m\u00fcrgecilik ve kapitalizm ile kar\u015f\u0131la\u015fan e\u015fitlik\u00e7i toplumlar\u0131n de\u011fi\u015fimlerine odaklanmak suretiyle verilebilece\u011fine inanmaktad\u0131r.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Bu topluluklarda yeni nesillerin yeti\u015ftirilmesi daha geni\u015f akraba gruplar\u0131ndan \u00e7ekirdek ailelere aktar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bunun yan\u0131nda misyoner \u00f6\u011fretiler sonucunda kocas\u0131n\u0131 ve \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 seven idealize kad\u0131n asl\u0131nda b\u00f6lgedeki madenlerin ya da \u00fcretim tesislerinin sahiplerine verilmi\u015f bir hediyeden ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir. \u00dcreticiler kocalar\u0131n ve o\u011fullar\u0131n i\u015f g\u00fcc\u00fcnden direkt ve kad\u0131nlar\u0131n bu i\u015f g\u00fcc\u00fcne katk\u0131s\u0131ndan dolayl\u0131 olarak faydalanmaktad\u0131r. Sonu\u00e7ta kad\u0131n, i\u015f\u00e7iler \u00fcretmekten ve bakmaktan sorumlu \u00fccret \u00f6denmeyen i\u015f g\u00fcc\u00fcne d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/strong> Bir yerlerden tan\u0131d\u0131k geldi mi?<\/p>\n

Ev i\u00e7i ve \u00e7ocuklarla ilgili i\u015flere elini s\u00fcrmeyen ancak d\u0131\u015far\u0131da tam kapasite hizmet veren, tatmini \u00fcretti\u011finde de\u011fil banka hesab\u0131na yatan para ile sat\u0131n alabileceklerinde arayan, i\u015ften ge\u00e7 ve yorgun gelen, d\u0131\u015far\u0131da verdi\u011fi hizmete kar\u015f\u0131l\u0131k evde hizmet bekleyen, kendini \u00e7ekirdek ailenin ekonomi bakan\u0131 g\u00f6ren kocalar\/babalar ve sisteme uygun, ba\u015far\u0131l\u0131 (!) i\u015f g\u00fc\u00e7leri olarak e\u011fitilen erkek evlatlar…. Mutlu musunuz hakikaten? Bu tamamen sizin se\u00e7iminiz mi?<\/p>\n

Belki de toplumsal cinsiyet e\u015fitsizli\u011fi sadece bir kad\u0131n sorunu de\u011fildir. Belki de bu e\u015fitsizlikte kad\u0131n ve erkek olarak farkl\u0131 kamplarda de\u011filizdir? Hepimizin eme\u011fi ile varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcren ve g\u00fc\u00e7lendiren bir sisteme kar\u015f\u0131 ayn\u0131 taraftay\u0131zd\u0131r belki? Ne dersiniz beyler?<\/p>\n

 <\/p>\n

\u2666<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Toplumsal cinsiyet e\u015fitsizli\u011finin temelinde ne yat\u0131yor? Art\u0131k kimseyi tatmin etmeyen biyolojik a\u00e7\u0131klamalar d\u0131\u015f\u0131nda, insan zihninin “olas\u0131” kabullerine, bili\u015fsel olana at\u0131fta bulunan ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n yakla\u015f\u0131mlar\u0131ndan bahsettim. E\u015fitsizlik konusunda topun insan bili\u015fine at\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcnce bir teslimiyet kokusu gelmiyor mu sizin de burnunuza? \u0130nsan zihninin kad\u0131n\u0131 kirli, a\u015fa\u011f\u0131, vb. g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ileri s\u00fcrmek kurgusal ve tart\u0131\u015fmal\u0131 \u00f6nermeler. Bug\u00fcn evrensel e\u015fitsizlik […]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":7338,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[11,39,41],"tags":[105,260,318,336,499,682,753,755],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7336"}],"collection":[{"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7336"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7336\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7338"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7336"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7336"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7336"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}