{"id":7303,"date":"2018-11-05T21:25:05","date_gmt":"2018-11-05T18:25:05","guid":{"rendered":"https:\/\/www.dijitaltopuklar.com\/?p=7303"},"modified":"2018-11-05T21:25:05","modified_gmt":"2018-11-05T18:25:05","slug":"kim-korkar-yasliliktan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/2018\/11\/kim-korkar-yasliliktan\/","title":{"rendered":"Kim korkar ya\u015fl\u0131l\u0131ktan!"},"content":{"rendered":"<p>Ge\u00e7ti\u011fimiz haftalarda Elif, (nam-\u0131 di\u011fer <a href=\"http:\/\/blogcuanne.com\/\">blogcuanne<\/a>) benden ya\u015fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n bug\u00fcn\u00fc ve bize hissettirdikleri hakk\u0131nda bir yaz\u0131 yazmam\u0131 rica etti. Ya\u015fl\u0131l\u0131k konusu ve bu istedi\u011fi neredeyse bir kitap konusuydu ve ben nereden ba\u015flayaca\u011f\u0131m\u0131 bilemeden biraz bekledim. S\u00f6ylemek istediklerimi demledim ve okuyuculara kendi ya\u015fl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 bir kez olsun hissetmelerine yard\u0131mc\u0131 olacak ve yumu\u015fak bir ge\u00e7i\u015f yapmam\u0131z\u0131 kolayla\u015ft\u0131racak bir giri\u015f yaz\u0131s\u0131 \u00e7\u0131k\u0131verdi i\u00e7imden. (bkz: &#8220;<a href=\"https:\/\/www.dijitaltopuklar.com\/toplanin-bi-si-dicem-yaslaniyoruz\/\">Ya\u015flan\u0131yoruz!<\/a>&#8220;) Bu yaz\u0131da kendi me\u00e7hul ya\u015fl\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131za bir g\u00f6z att\u0131k ve hatta belki gelecekle ilgili olumlu geli\u015fmelere niyet edip ya\u015fam\u0131m\u0131z\u0131 g\u00f6zden ge\u00e7irdik. \u015eimdi ise <strong>bize olduk\u00e7a h\u0131zla yakla\u015fan ya\u015fl\u0131l\u0131ktan neden bu kadar ayr\u0131 durdu\u011fumuzu, yokmu\u015f gibi ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 ve neden korktu\u011fumuzu<\/strong> biraz a\u00e7\u0131klamak istiyorum.<\/p>\n<p>Ya\u015fl\u0131l\u0131k \u00c7i\u011fdem Hoca\u2019n\u0131n (<em>Prof. Dr. \u00c7i\u011fdem D\u00fcr\u00fc\u015fken<\/em>) dedi\u011fi gibi hayat\u0131n o kadar do\u011fal bir par\u00e7as\u0131 ki\u2026 Ona anlamlar y\u00fckleyen, korkan, yetkinliksizle\u015ftiren biziz asl\u0131nda. Nas\u0131l ki \u00e7ocuklukla ve gen\u00e7likle m\u00fccadele edip geldi\u011fi gibi kabul ediyoruz, ya\u015fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 da b\u00f6yle ak\u0131\u015f\u0131nda fark etmek ve bilgece kabul etmemiz gerekiyor. <strong>\u00c7\u00fcnk\u00fc hi\u00e7bir yaprak sarar\u0131rken a\u011fa\u00e7la kavga etmiyor, bunu fark etmeliyiz\u2026<\/strong><\/p>\n<p>Ya\u015fl\u0131l\u0131k bir hastal\u0131k ya da elden ayaktan d\u00fc\u015fme hali olsayd\u0131 herkes olduk\u00e7a k\u00f6t\u00fc bir ya\u015fl\u0131l\u0131k d\u00f6nemi ya\u015fard\u0131. Oysaki bug\u00fcn 80\u2019inde a\u015f\u0131k olan, 70\u2019lerinde dans etmeye ba\u015flayan, yine bu y\u0131llarda hayat\u0131n\u0131n en bilge konu\u015fmalar\u0131na kulak verdi\u011fimiz ya\u015fl\u0131lar hi\u00e7 de az de\u011fil. Bu y\u00fczden b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada gen\u00e7 n\u00fcfusun da azalmas\u0131yla son 50 senedir aktif ya\u015flanmaya \u00f6zellikle dikkat \u00e7ekiliyor. \u2018Nas\u0131l daha iyi ya\u015flan\u0131l\u0131r\u2019\u0131n \u00fczerine binlerce bilimsel ara\u015ft\u0131rma ger\u00e7ekle\u015ftiriliyor. Ya\u015fl\u0131l\u0131k o kadar da k\u00f6t\u00fc de\u011filse neden ya\u015fl\u0131l\u0131ktan bu kadar korkuyoruz? Bu sorunun birden fazla yan\u0131t\u0131 var.<\/p>\n<p>Ya\u015fl\u0131l\u0131kla ilgili korkumuzu ilk olarak evrimsel psikolojinin s\u00f6yledikleriyle a\u00e7\u0131klamaya \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131m. Evrimsel psikolojiye g\u00f6re insana \u00f6l\u00fcm\u00fc hat\u0131rlatan her \u015fey rahats\u0131z edicidir. Bu yakla\u015f\u0131ma g\u00f6re d\u00fcnya ve canl\u0131l\u0131k, \u00fcreme \u00fczerine kurgulu oldu\u011fu i\u00e7in \u00fcremesi ve \u00e7o\u011falmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmayan ve hatta insana ba\u015fta kendi \u00f6l\u00fcm\u00fc olmak \u00fczere yok olu\u015fu hat\u0131rlatan ya\u015fl\u0131lara toplumda yer a\u00e7\u0131lmak istenmez. Bu y\u00fczden toplumda ve bilimde daha \u00e7ok \u00e7ocuklara itibar ve ilgi varken ya\u015fl\u0131l\u0131kla son 50 senedir a\u00e7\u0131k\u00e7a ilgilenilmeye ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Ya\u015fl\u0131l\u0131kla ilgili korkumuz ve ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 a\u00e7\u0131klayan bir di\u011fer kuram olan <strong>Deh\u015fet Y\u00f6netim Kuram\u0131<\/strong>\u2019na g\u00f6re insan, i\u00e7sel ve do\u011fal olarak \u00f6l\u00fcmden ka\u00e7\u0131nmaktad\u0131r. \u00d6l\u00fcmle s\u0131k\u00e7a kar\u015f\u0131la\u015fan insan, de\u011ferlerine ve buradaki ya\u015fam\u0131na daha s\u0131k\u0131 sar\u0131lmaktad\u0131r. Kristeva\u2019n\u0131n i\u011frenme kuram\u0131 ise insan\u0131n \u201ci\u011fren\u00e7\u201d diye tan\u0131mlanabilecek her \u015feyden ka\u00e7\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00f6l\u00fcm\u00fcn de bu \u201ci\u011fren\u00e7\u201d kavramlardan biri oldu\u011funu vurgulamaktad\u0131r. \u00d6l\u00fcm insan i\u00e7in \u2018i\u011fren\u00e7\u2019 diye tan\u0131mlanabilecek kavramlar aras\u0131nda yer almakta ve ya\u015fl\u0131l\u0131k \u00f6l\u00fcm\u00fc, \u00f6zellikle insan\u0131n kendi \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc hat\u0131rlatmas\u0131 dolay\u0131s\u0131yla kendi b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne tehdit olu\u015fturmakta; bireyin yapt\u0131\u011f\u0131 t\u00fcm di\u011fer i\u011fren\u00e7 \u015feylere yapt\u0131\u011f\u0131 gibi ondan uzakla\u015fmas\u0131na, yok saymas\u0131na ve i\u011frenmesine sebep olmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Ya\u015fl\u0131l\u0131kla ili\u015fkimizi bu topraklardaki k\u00fclt\u00fcr\u00fcn bize verdikleriyle de\u011ferlendirdi\u011fimizde medya sayesinde hepimizin tektiple\u015ftirildi\u011fi ve k\u00fclt\u00fcrel farklar\u0131n giderek azald\u0131\u011f\u0131 bu zaman diliminde bir Amerikal\u0131yla aram\u0131zda pek fark g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyor. Ancak bu noktada bir hat\u0131rlatma yapmak istiyorum: <strong>Osmanl\u0131 d\u00f6neminde mezarl\u0131klar\u0131n \u015fehrin tam ortas\u0131na yap\u0131lmas\u0131 hi\u00e7 tesad\u00fcfi de\u011fildi.<\/strong> \u0130nsanlar \u00f6l\u00fcm\u00fc her g\u00fcn hat\u0131rlas\u0131n ve ya\u015fama ona g\u00f6re devam etsin diye mezarl\u0131klar g\u00f6r\u00fcn\u00fcr k\u0131l\u0131n\u0131rd\u0131. \u015eimdilerde b\u00fct\u00fcn Avrupa ve Amerika\u2019n\u0131n felsefesini spirit\u00fcalizm ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda kendi k\u00fclt\u00fcrlerine uyarlamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 Mevlevilikte dervi\u015flerin kavuklar\u0131, mezar ta\u015f\u0131n\u0131; beyaz ceketleri ise kefeni imgelerdi. Dervi\u015f \u00f6lmeden \u00f6nce \u00f6lerek kendini maneviyat\u0131n derinliklerine b\u0131rak\u0131rd\u0131. \u00d6l\u00fcm (vuslat) korkulacak bir \u015fey de\u011fil, aksine heyecanla beklenen kavu\u015fma an\u0131yd\u0131. Bug\u00fcn hala ya\u015fl\u0131l\u0131kla ilgili karikat\u00fcrlere bir Amerikal\u0131 gibi sald\u0131rganla\u015farak tepki vermek bir kenara dursun, kat\u0131la kat\u0131la g\u00fcl\u00fcyorsak bu kuramlar\u0131n tam olarak bizi anlatmad\u0131\u011f\u0131ndan bahsedebiliriz. Ya\u015fl\u0131lar\u0131n Avrupa\u2019daki gibi yaln\u0131z ve sosyal destekten uzak olmamas\u0131na vesile olan toplumcu yakla\u015f\u0131m\u0131m\u0131z\u0131 (bazen ba\u015f\u0131m\u0131za \u00e7orap \u00f6rse de) yeniden ele alabilir, bunun bizi nas\u0131l iyile\u015ftirdi\u011fini g\u00f6zden ge\u00e7irebiliriz.<\/p>\n<p>\u015eimdi, bize empoze edilen t\u00fcm bu \u2018\u00f6l\u00fcm\u2019 uyarlamalar\u0131yla ya\u015fl\u0131l\u0131k konusundaki g\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz\u00fcn nas\u0131l da \u015fekillendi\u011fini fark edebiliyor muyuz? Bize \u00f6l\u00fcm\u00fcn ve dolay\u0131s\u0131yla ya\u015flanman\u0131n ne kadar da korkun\u00e7 oldu\u011funu hat\u0131rlat\u0131p durmalar\u0131n\u0131n nelere yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyor muyuz? <strong>\u00d6nce \u00f6l\u00fcmle bar\u0131\u015f\u0131r, sonra da nefes ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z her an\u0131 niyetimizdeki gibi ge\u00e7irirsek \u00f6l\u00fcm\u00fcn ya\u015fam\u0131m\u0131z\u0131 daha da anlaml\u0131 k\u0131labilece\u011fini sezinliyor muyuz?<\/strong> O halde bir sonraki yaz\u0131da iyi bir ya\u015fl\u0131l\u0131\u011fa haz\u0131rl\u0131k i\u00e7in neler yapabilece\u011fimize bakal\u0131m diyor, yaz\u0131m\u0131 Cicero\u2019nun \u015fu s\u00f6zleriyle bitiriyorum:<\/p>\n<p><em>\u201cHayat\u0131n ko\u015fu pisti belli, do\u011fan\u0131n yolu tek ve d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc yok; \u00f6mr\u00fcn her \u00e7a\u011f\u0131na ayr\u0131 ayr\u0131 meziyetler bah\u015fedilmi\u015f: \u00e7ocuklu\u011fa naiflik, gen\u00e7li\u011fe delifi\u015feklik, orta ya\u015fa a\u011f\u0131rba\u015fl\u0131l\u0131k, ya\u015fl\u0131l\u0131\u011fa da olgunluk. Do\u011fal olan, her birinin meyvesini dal\u0131ndayken tatmak.\u201d<\/em><\/p>\n<p>Sevgiyle&#8230;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u2666<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ge\u00e7ti\u011fimiz haftalarda Elif, (nam-\u0131 di\u011fer blogcuanne) benden ya\u015fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n bug\u00fcn\u00fc ve bize hissettirdikleri hakk\u0131nda bir yaz\u0131 yazmam\u0131 rica etti. Ya\u015fl\u0131l\u0131k konusu ve bu istedi\u011fi neredeyse bir kitap konusuydu ve ben nereden ba\u015flayaca\u011f\u0131m\u0131 bilemeden biraz bekledim. S\u00f6ylemek istediklerimi demledim ve okuyuculara kendi ya\u015fl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 bir kez olsun hissetmelerine yard\u0131mc\u0131 olacak ve yumu\u015fak bir ge\u00e7i\u015f yapmam\u0131z\u0131 kolayla\u015ft\u0131racak bir giri\u015f [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":34,"featured_media":7304,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[11,32],"tags":[184,260,499,585,713,814,817],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7303"}],"collection":[{"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/users\/34"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7303"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7303\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7304"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7303"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7303"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7303"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}