Kad\u0131nlar\u0131n d\u00f6ng\u00fcleri de\u011fil ya\u015fan\u0131rken, konu\u015furken bile mahrem kabul ediliyor. \u00dcreticiler ise “safl\u0131k” ve “temizlik” g\u00f6stergesi beyaz k\u0131yafetli reklamlar\u0131n sorun yarataca\u011f\u0131na inanm\u0131yorlar belli ki. Sonu\u00e7ta kad\u0131nlar\u0131n “\u00f6zel g\u00fcnleri”nin if\u015fas\u0131 ile mahremiyet biraz ihlal edilmi\u015f olsa da mesaj k\u00fclt\u00fcrel olarak sorunsuz ve net: “Biz sizi temiz tutar\u0131z”. \u00c7\u00fcnk\u00fc konumuz “kirlilik…”<\/p>\n
“Kirlilik” ve “kirlenme” konusu \u00e7ok katmanl\u0131 bir konu. \u00d6rne\u011fin sembolik yakla\u015f\u0131mlar \u00f6zellikle savunmas\u0131z noktalardan \u00e7\u0131karak bedenin s\u0131n\u0131rlar\u0131 ihlal eden her t\u00fcrl\u00fc s\u0131v\u0131n\u0131n (kan, t\u00fck\u00fcr\u00fck, idrar, d\u0131\u015fk\u0131, vb.) b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc tehdit etti\u011fi i\u00e7in kirlilikle ili\u015fkilendirilmi\u015f olabilece\u011fini iddia ediyor. (Safl\u0131k ve Tehlike Kirlilik ve Tabu Kavramlar\u0131n\u0131n Bir \u00c7\u00f6z\u00fcmlenmesi, Mary Douglas) Beden toplulu\u011fun simgesi olarak kabul edilirse, toplulu\u011fun s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 k\u0131z al\u0131p verme ve do\u011furarak \u00e7o\u011falma ile ihlal eden kad\u0131n\u0131n da kirlilikle ili\u015fkilendirilerek tabularla ku\u015fat\u0131lm\u0131\u015f olabilece\u011fi sonucuna var\u0131l\u0131yor bu yakla\u015f\u0131mla.<\/p>\n
Bir\u00e7ok k\u00fclt\u00fcrde kad\u0131n\u0131n regl d\u00f6neminde kutsal mekanlara girmesi, kutsal hayvanlara ya da nesnelere dokunmas\u0131, dini pratikleri icra etmesi kadar g\u00fcndelik g\u00f6revlerini yerine getirmesi, ailesinin yan\u0131nda hatta evinde bulunmas\u0131 hep yasak. E ne g\u00fczel i\u015fte… Biz de regl d\u00f6nemlerinde tam da bunu istemiyor muyuz? Hi\u00e7bir \u015fey yapmamak… Bunun “kirlenme” ile ili\u015fkilendirilmesinde bir bityeni\u011fi olmas\u0131n?<\/strong> Erkek \u00f6nyarg\u0131l\u0131 aktar\u0131mlar ger\u00e7ekli\u011fi perdelemi\u015f ya da \u00e7arp\u0131tm\u0131\u015f olabilir mi?<\/p>\n Bu soruya verilmi\u015f en g\u00fczel yan\u0131tlardan biri Amerikan yerlilerinden Yurok kad\u0131nlar\u0131n\u0131n regl d\u00f6nemlerindeki pratikleri ile ilgili tespitlerin sorgulanmas\u0131 ile ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Yurok kad\u0131nlar\u0131n\u0131n regl d\u00f6nemlerinde k\u00f6ylerinin d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kmak suretiyle topluluklar\u0131ndan uzakla\u015ft\u0131\u011f\u0131 tespit edilmi\u015ftir. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar bunu al\u0131\u015f\u0131k oldu\u011fumuz \u00fczere “kirlenme” ve tabularla ili\u015fkili olarak yorumlam\u0131\u015flard\u0131r. Menstr\u00fcasyon ve Yurok Kad\u0131nlar\u0131n\u0131n G\u00fcc\u00fc makalesinde Thomas Buckley ise bu yorumun \u00f6nyarg\u0131lara dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koyar. (Mensturation and the Power of Yurok Women: Methods in Cultural Reconstruction, Buckley Buckley, American Ethnologist, Vol. 9, No:1 (Feb.,1982), pp.47-60)<\/p>\n Buckley, 1978 y\u0131l\u0131nda Yurok yerlilerinden bir erkek arkada\u015f\u0131n\u0131 ziyaret eder. Arkada\u015f\u0131 kar\u0131s\u0131n\u0131n ayzaman\u0131nda oldu\u011fu i\u00e7in yeme\u011fi kendisinin pi\u015firece\u011fini s\u00f6yler. Ayzaman\u0131 kad\u0131n\u0131n regl d\u00f6neminde 10 g\u00fcn boyunca sadece kendi yeme\u011finden sorumlu oldu\u011fu bir t\u00fcr inzivad\u0131r. Buckley, Yuroklarda geleneksel olarak regl d\u00f6nemindeki kad\u0131nlar\u0131n her t\u00fcrl\u00fc t\u00f6rensel aktiviteden d\u0131\u015fland\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmektedir. Ancak bu prati\u011fin hala uyguland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcnce \u015fa\u015f\u0131r\u0131r.<\/p>\n Eski zamanlarda inziva i\u00e7in evin yak\u0131n\u0131nda bir bar\u0131nak in\u015fa edilmekte ve kad\u0131n\u0131n yiyece\u011fi ve kap kaca\u011f\u0131 burada depolanmaktayken, ziyaretin ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi tarihlerde evin arka odalar\u0131ndan biri bu d\u00f6nem i\u00e7in ayr\u0131lmaktad\u0131r. Sohbet s\u0131ras\u0131nda, kad\u0131n inzivaya ayr\u0131lm\u0131\u015f arka odadan \u00e7\u0131kar, evin i\u00e7inde dolan\u0131r. Kocas\u0131 ile birlikte yemek yiyemeyece\u011fini ya da ayn\u0131 yatakta uyuyamayaca\u011f\u0131n\u0131 ama can\u0131 s\u0131k\u0131ld\u0131k\u00e7a odadan \u00e7\u0131k\u0131p dola\u015fabildi\u011fini s\u00f6yler ve ayzaman\u0131 ger\u00e7eklerini anlatmaya ba\u015flar.<\/p>\n Yuroklu kad\u0131nlar i\u00e7in regl d\u00f6nemindeki kad\u0131n, bu d\u00f6nemde en y\u00fcksek noktas\u0131nda olan g\u00fcc\u00fcn\u00fc g\u00fcndelik i\u015fler, sosyal etkile\u015fimler, kar\u015f\u0131 cinsin ilgisi ile ziyan etmemeli, kendini soyutlamal\u0131d\u0131r.<\/strong> Yuroklu kad\u0131nlara g\u00f6re bu g\u00fc\u00e7 ve enerji daha \u00e7ok meditasyona, hayat\u0131n amac\u0131na odaklanmaya, ruhsal enerji birikimine harcanmal\u0131d\u0131r. Kan\u0131n kad\u0131n\u0131 temizledi\u011fine, ar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131na ve onu ruhsal ama\u00e7lar i\u00e7in haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131na inan\u0131lmaktad\u0131r. Kad\u0131n bu d\u00f6nemde b\u00fct\u00fcn dikkatini bedenine vermeli ve onu hissetmelidir.<\/p>\n Eski zamanlarda k\u00f6ydeki do\u011furgan ve hamile olmayan her kad\u0131n\u0131n ay\u0131n \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131n izinde ayn\u0131 zamanda regl olduklar\u0131 s\u00f6ylenmektedir. Bu kad\u0131nlar\u0131n, Yurok da\u011f\u0131ndaki kutsal ayzaman\u0131 g\u00f6letinde y\u0131kand\u0131\u011f\u0131 ve \u00e7e\u015fitli rit\u00fceller ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi anlat\u0131lmaktad\u0131r. Gen\u00e7 k\u0131zlar\u0131n ilk regllerinde, y\u00fcksek s\u0131n\u0131ftan kad\u0131nlar\u0131n menopoza dek her ay bu rit\u00fcellere kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bilinmektedir. Ay\u0131n evreleri ile d\u00fcnyan\u0131n da kendi d\u00f6ng\u00fcs\u00fc, ayzaman\u0131 oldu\u011funu fark ederek kendi d\u00f6ng\u00fcleriyle gurur duyduklar\u0131 ve g\u00fc\u00e7lendikleri kabul edilmektedir.<\/strong><\/p>\n Buckley, b\u00fct\u00fcn bu inan\u0131\u015flara ra\u011fmen Yurok (ve hatta Karok, Hupa, Talowa) etnografilerinde regl d\u00f6nemleri ve onunla ili\u015fkilendirilen her \u015feyin nas\u0131l olup da “kirlenme” ile a\u00e7\u0131kland\u0131\u011f\u0131n\u0131n pe\u015fine d\u00fc\u015fer. \u00d6ncelikle “kirlenme”nin bir \u00e7ok k\u00fclt\u00fcrel sistemde olumsuz bir kavram olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n, aksine do\u011fal bir enerjinin dengeleyicisi olarak olumlu bir kavram oldu\u011funa inan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n alt\u0131n\u0131 \u00e7izer.<\/strong> Sonra kendisinden \u00f6nce toplanan verileri ve yap\u0131lan g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri tek tek inceler.<\/p>\n Yanl\u0131\u015f anlaman\u0131n \u00e7\u0131k\u0131\u015f noktas\u0131 olan Yurok erkeklerinin regl d\u00f6nemindeki kad\u0131nlardan sak\u0131nma gerek\u00e7esinin “kirlilik”le de\u011fil, kendi ruhsal ve fiziksel geli\u015fme s\u00fcre\u00e7leri ile ili\u015fkili oldu\u011funu ortaya \u00e7\u0131kar\u0131r. Yanl\u0131\u015f aktar\u0131m sorununun kad\u0131nlar\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015fme kay\u0131tlar\u0131na ve hatta mitlere kar\u015f\u0131 ilgisizlikten, erkek kaynak ki\u015filerin yanl\u0131\u015f yorumlanan beyanlar\u0131ndan ve \u00e7oklukla erkek ara\u015ft\u0131rmac\u0131 \u00f6nyarg\u0131lar\u0131ndan ve kabullerinden, kaynakland\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n Ne hissetti\u011fimizi ve ne \u015fekilde g\u00fcd\u00fclendi\u011fimizi mevcut ideolojilerin ve erkek egemen anlay\u0131\u015f\u0131n dayatmalar\u0131ndan ayr\u0131\u015ft\u0131rarak tespit etmemiz her zaman \u00e7ok kolay olmayabilir.<\/strong> Sistemin bize dayatt\u0131\u011f\u0131 her t\u00fcrl\u00fc alg\u0131y\u0131 ger\u00e7ek duygular\u0131m\u0131z ve g\u00fcd\u00fclerimizle kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131yor olabilece\u011fimizi de unutmamal\u0131y\u0131z. Ancak yine de tabularla donat\u0131lan ve olumsuz at\u0131flarla y\u00fcklenen b\u00fct\u00fcn s\u00fcre\u00e7 ve pratiklerin Yurok \u00f6rne\u011fine benzer \u00f6nyarg\u0131larla ili\u015fkili olabilece\u011fi ger\u00e7e\u011finin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda ne hissetti\u011fimize daha derinden bakmaya \u00e7al\u0131\u015fmak iyi bir ba\u015flang\u0131\u00e7 olabilir.<\/p>\n <\/p>\n \u2666<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Kad\u0131nlar\u0131n d\u00f6ng\u00fcleri de\u011fil ya\u015fan\u0131rken, konu\u015furken bile mahrem kabul ediliyor. \u00dcreticiler ise “safl\u0131k” ve “temizlik” g\u00f6stergesi beyaz k\u0131yafetli reklamlar\u0131n sorun yarataca\u011f\u0131na inanm\u0131yorlar belli ki. Sonu\u00e7ta kad\u0131nlar\u0131n “\u00f6zel g\u00fcnleri”nin if\u015fas\u0131 ile mahremiyet biraz ihlal edilmi\u015f olsa da mesaj k\u00fclt\u00fcrel olarak sorunsuz ve net: “Biz sizi temiz tutar\u0131z”. \u00c7\u00fcnk\u00fc konumuz “kirlilik…” “Kirlilik” ve “kirlenme” konusu \u00e7ok katmanl\u0131 bir […]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":7301,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[11,15,32],"tags":[79,104,105,260,485,499,645,682],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7300"}],"collection":[{"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7300"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7300\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7301"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7300"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7300"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7300"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}