{"id":7002,"date":"2018-09-23T22:52:37","date_gmt":"2018-09-23T19:52:37","guid":{"rendered":"https:\/\/www.dijitaltopuklar.com\/?p=7002"},"modified":"2018-09-23T22:52:37","modified_gmt":"2018-09-23T19:52:37","slug":"fenomen-filtresi-ayaginiza-geldi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/2018\/09\/fenomen-filtresi-ayaginiza-geldi\/","title":{"rendered":"Fenomen filtresi aya\u011f\u0131n\u0131za geldi"},"content":{"rendered":"

G\u00fcn\u00fcm\u00fczde toplumsal normlar eskiye g\u00f6re daha h\u0131zl\u0131 de\u011fi\u015fiyor ve benim g\u00f6zlemledi\u011fim kadar\u0131yla, eskiye oranla daha \u00e7abuk kabul g\u00f6r\u00fcyor. Bu kabul g\u00f6rmenin alt\u0131nda dijitalle\u015fen d\u00fcnyan\u0131n her \u015feyi an\u0131nda ekranlara ta\u015f\u0131mas\u0131n\u0131n etkili oldu\u011funu ve insanlar\u0131n da g\u00f6rd\u00fck\u00e7e al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Bu de\u011fi\u015fim parantezinin i\u00e7ine moda ak\u0131mlar\u0131ndan, yemek sunumlar\u0131na, \u00e7ocuk geli\u015fiminden, dekorasyon fikirlerine, seyahat rotalar\u0131ndan, sa\u011fl\u0131kl\u0131 ya\u015fam bilgilerine kadar geni\u015f \u00e7apl\u0131 bir liste koyabiliriz.<\/p>\n

Peki bu de\u011fi\u015fimin bu denli h\u0131zl\u0131 ger\u00e7ekle\u015fmesinde ve kabul g\u00f6rmesinde sadece dijitalle\u015fen d\u00fcnyan\u0131n her \u015feyi daha \u00e7abuk g\u00f6r\u00fcn\u00fcr k\u0131lmas\u0131 m\u0131 yat\u0131yor? Yoksa sebep de\u011fi\u015fime ayak uydurmazsak, toplumdan d\u0131\u015flanma, yaln\u0131zla\u015fma, “be\u011fenilmeme” tedirginli\u011fi mi?<\/strong> Sosyal medyay\u0131 s\u0131k kullanan ve g\u00fcvendi\u011fim sayfalar\u0131n \u00f6nerilerini not eden biri olarak, sosyal medya payla\u015f\u0131mlar\u0131, fenomen sayfalar\u0131 ve “be\u011feni” meselesiyle ilgili geni\u015f bir \u00e7er\u00e7eve \u00e7izmeye \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131m.<\/p>\n

Sosyal medyan\u0131n hayat\u0131m\u0131za giri\u015fiyle e\u015f zamanl\u0131 olarak, “be\u011feni” s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc de dilimize demir at\u0131p, ekranlarda g\u00f6r\u00fcn\u00fcr k\u0131ld\u0131\u011f\u0131m\u0131z hayatlar\u0131n d\u00fcmenini ele ge\u00e7irdi. Be\u011fenisi daha \u00e7ok olan\u00a0 payla\u015f\u0131mlara ilgi artarken, kopyalanm\u0131\u015f sayfalara, benzer y\u00fcz ifadelerine, giyim tarzlar\u0131na, masalara her ge\u00e7en g\u00fcn bir yenisi daha eklendi, esnaf tabiriyle: “pasta b\u00f6l\u00fcnd\u00fc.”<\/p>\n

Hal b\u00f6yle olunca da, daha \u00e7ok takip\u00e7i, daha \u00e7ok “like” pe\u015fine d\u00fc\u015fenlerin imdad\u0131na, sahte takip\u00e7iler ve be\u011feniler yeti\u015fti.<\/strong> Bir ay \u00f6nce a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f sayfalar, aniden y\u00fcz bin takip\u00e7ili, her foto\u011fraf\u0131 \u00fc\u00e7 bin, be\u015f bin be\u011fenili bir “fenomen” sayfas\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. Markas\u0131n\u0131n reklam\u0131n\u0131 yapma derdine d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f b\u00fcy\u00fck markalar da, tutundular bu fenomenlere; lansman davetleri, s\u00fcper l\u00fcks tatiller, k\u0131yafetler, mekanlar derken, \u00fc\u00e7 g\u00fcnl\u00fck fenomenler jet h\u0131z\u0131yla \u00fcnl\u00fclerin d\u00fcnyas\u0131na giri\u015f yapt\u0131lar. Eski T\u00fcrk filmlerinde k\u00f6yden \u015fehre gelip, konu\u015fmas\u0131yla, y\u00fcr\u00fcmesiyle, giyim-ku\u015fam\u0131yla, genel k\u00fclt\u00fcr\u00fcyle, yeme i\u00e7mesiyle “\u015fip\u015fak” bir salon han\u0131mefendisi yaratan oyunculara d\u00f6nd\u00fcler. Payla\u015f\u0131mlar\u0131nda kendine has bir s\u00fczgeci olmayan, hitap etti\u011fi ki\u015fi say\u0131s\u0131n\u0131 artt\u0131rmak i\u00e7in “her yol mubaht\u0131r” d\u00fcsturuyla hareket eden ve nihai hedefi “be\u011fenilmek” olan az\u0131msanamayacak bir grup var ki; takip\u00e7i ve be\u011feni satan siteler de bu talep do\u011frultusunda \u00e7\u0131kt\u0131 nitekim.<\/p>\n

Hayat<\/strong><\/em> kitab\u0131nda, insanlar\u0131n be\u011fenilme arzular\u0131yla ilgili psikiyatrist g\u00f6z\u00fcnden sosyal medyaya da uyarlayabilece\u011fimiz ayd\u0131nlat\u0131c\u0131 tespitler sunuyor Engin Ge\u00e7tan:<\/p>\n

“Anla\u015f\u0131lma umudunu t\u00fcketen insanlar, d\u00fcnyayla ili\u015fkilerini be\u011fenilme \u00fczerine kurma e\u011filiminde oluyorlar, kurtulmas\u0131 g\u00fc\u00e7 bir tuza\u011fa d\u00fc\u015ft\u00fcklerini fark edemeden. \u00c7\u00fcnk\u00fc be\u011fenilmeyi merkez alan bir d\u00fcnya, insan\u0131n kendi i\u00e7inde giderek daha s\u0131k\u0131 kilitlenmesine ve \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 bulunamayan bir yaln\u0131zl\u0131\u011fa g\u00f6m\u00fclmesine neden olabilir. Dolay\u0131s\u0131yla, kendini var hissedebilmenin tek yolu da be\u011fenilmenin s\u00fcreklili\u011fini sa\u011flamaya y\u00f6nelik bir hayat tarz\u0131.”<\/em><\/p>\n

“Be\u011fenilme \u00f6ylesi bir iptila ki bu ihtiya\u00e7 kar\u015f\u0131lanmad\u0131\u011f\u0131nda ya\u015fanabilecek bozgundan ka\u00e7\u0131nmak i\u00e7in sergilenmekte olan performans\u0131n aral\u0131ks\u0131z s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesi zorunlu hale gelir. Bunun sonucu olarak, hayat\u0131n\u0131 be\u011fenilme \u00fczerine kuran insanlar\u0131n, derininde \u00e7o\u011fu zaman d\u0131\u015far\u0131dan fark edilemeyecek kadar iyi maskelenmi\u015f bir depresyon ya\u015fan\u0131r.”<\/em><\/p><\/blockquote>\n

Bir s\u00fcredir, \u00fcnl\u00fclerin d\u00fcnyas\u0131na bu h\u0131zl\u0131 ve toplu giri\u015fin bir yerlerde t\u0131kanaca\u011f\u0131n\u0131, ger\u00e7ek olmayan\u0131n, emek verilmeyenin uzun vadede \u00e7o\u011fu fenomeni, “attan inip, e\u015fe\u011fe binecek” duruma getirece\u011fi dedikodular\u0131n\u0131 duyuyordum ki, Sava\u015f \u00d6zbey’in, “Blogger-fenomen saltanat\u0131 sona m\u0131 eriyor?” ba\u015fl\u0131kl\u0131 k\u00f6\u015fe yaz\u0131s\u0131 , bu konuda yap\u0131lm\u0131\u015f bir ara\u015ft\u0131rmaya yer vermi\u015f;<\/p>\n

Nielsen, The Brand Age i\u00e7in bir yeni bir ara\u015ft\u0131rma yapt\u0131: \u201cInfluencer m\u0131 bas\u0131n m\u0131?\u201d Sonu\u00e7lar tam beni do\u011frular cinsten…<\/p>\n