{"id":6441,"date":"2018-05-29T15:50:16","date_gmt":"2018-05-29T18:50:16","guid":{"rendered":"https:\/\/dijitaltopuklar.com\/s\/?p=6441"},"modified":"2018-05-29T15:50:16","modified_gmt":"2018-05-29T18:50:16","slug":"bilimin-sevgiyle-harmani-jane-goodall","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/2018\/05\/bilimin-sevgiyle-harmani-jane-goodall\/","title":{"rendered":"Bilimin Sevgiyle Harman\u0131: Jane Goodall"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u0130lham Veren Topuklar k\u00f6\u015femizde bu ay Jane Goodall\u2019\u0131 anlatmak istiyoruz.<\/p>\n<p>\u015eempanzeler \u00fczerinde yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalarla tan\u0131nan Jane Goodall, ba\u015far\u0131l\u0131 bir bilim insan\u0131 olmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra ya\u015fam \u00f6yk\u00fcs\u00fcyle de ilham veriyor. Goodall\u2019un y\u0131llard\u0131r s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yaln\u0131zca primatlar hakk\u0131nda ufuk a\u00e7makla kalmad\u0131; empati temelli bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 insanlar\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131 ve hatta gezegendeki yerleri hakk\u0131nda da derin sorgulamalara yol a\u00e7t\u0131. Jane\u2019in hevesle \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 yolculuklar bir\u00e7ok sanat eserine konu olmaya devam ediyor.<\/p>\n<p><strong>Jane Goodall kimdir?<\/strong><\/p>\n<p>1934 y\u0131l\u0131nda Londra\u2019da do\u011fan Jane Goodall, d\u00fcnyan\u0131n en \u00fcnl\u00fc primatologu olarak tan\u0131n\u0131yor. \u00c7ocuklu\u011fundan beri hayvanlara, \u00f6zellikle hayvan davran\u0131\u015flar\u0131na \u00e7ok ilgili oldu\u011funu anlatan Goodall, Tarzan hikayelerine bay\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve vah\u015fi ya\u015fama her zaman ilgi duydu\u011funu ifade ediyor.<\/p>\n<p>1960 y\u0131l\u0131nda, 26 ya\u015f\u0131ndayken bir film st\u00fcdyosunda asistan olarak \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken ald\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrpriz bir davet \u00fczerine Tanzanya\u2019ya gitmeye karar verdi. Gen\u00e7 bir kad\u0131n\u0131n tek ba\u015f\u0131na o kadar uza\u011fa seyahat etmesinin al\u0131\u015f\u0131lageldik olmad\u0131\u011f\u0131 o y\u0131llarda Jane\u2019in vah\u015fi ya\u015fama duydu\u011fu ilgiyi takdir eden ailesi de onu destekledi.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/s\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/jane4.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"aligncenter size-large wp-image-6448\" src=\"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/s\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/jane4-744x500.jpg\" alt=\"\" width=\"744\" height=\"500\" \/><\/a><\/p>\n<p>Tanzanya\u2019da \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 y\u00fcr\u00fcten \u00fcnl\u00fc antropolog Louis Leakey\u2019in asistan\u0131 olarak \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flayan Jane, konu ile ilgili herhangi bir akademik e\u011fitim almam\u0131\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen k\u0131sa s\u00fcrede kendi ara\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131 geli\u015ftirebilecek kadar ba\u015far\u0131l\u0131 oldu. Sonras\u0131nda Leakey\u2019in de deste\u011fiyle Cambridge \u00dcniversitesi\u2019nde doktora program\u0131na kat\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Jane Goodall\u2019un g\u00f6zlemleri ve g\u00f6r\u00fc\u015fleri her zaman akademi \u00e7evrelerinde destek g\u00f6rmedi. Goodall\u2019un yakla\u015f\u0131m\u0131, o g\u00fcne de\u011fin primatlar \u00fczerinde yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalarla belgelenmi\u015f olan ger\u00e7eklerin yan\u0131 s\u0131ra ba\u015fka ger\u00e7ekleri de ortaya \u00e7\u0131karmaya yarad\u0131. \u0130lk olarak Jane Goodall, ara\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 \u015fempanzeleri numaraland\u0131rmak yerine onlara isim vermeyi tercih etti. Bu da ara\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 konuyu yaln\u0131zca bilimsel bir ara\u015ft\u0131rma de\u011fil, sayg\u0131l\u0131 bir ileti\u015fim s\u00fcrecine \u00e7evirmeyi ba\u015fard\u0131.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/s\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/jane2.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"aligncenter size-full wp-image-6446\" src=\"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/s\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/jane2.jpg\" alt=\"\" width=\"885\" height=\"497\" srcset=\"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/jane2.jpg 885w, https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/jane2-300x168.jpg 300w, https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/jane2-768x431.jpg 768w, https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/jane2-696x391.jpg 696w, https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/jane2-748x420.jpg 748w\" sizes=\"(max-width: 885px) 100vw, 885px\" \/><\/a><\/p>\n<p>\u015eempanzelere hi\u00e7 kimsenin yakla\u015famad\u0131\u011f\u0131 kadar yakla\u015fan, onlarla zaman ge\u00e7iren, uzun g\u00fcnler boyunca onlar\u0131 g\u00f6zlemleyen Jane Goodall, primatlar\u0131n g\u00fcnl\u00fck rutinlerini a\u00e7\u0131klarken insan davran\u0131\u015flar\u0131 ile olan benzerlikleri ve farkl\u0131l\u0131klar\u0131 da daha \u00f6nce hi\u00e7 konu\u015fulmam\u0131\u015f bir duyarl\u0131l\u0131kla ortaya \u00e7\u0131kar\u0131yordu.<\/p>\n<p>Goodall\u2019un yapt\u0131\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131rmalar k\u0131sa s\u00fcrede \u00f6yle ses getirdi ki, yaln\u0131zca 4 y\u0131l sonra, 1964\u2019te National Geographic dergisi ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131n belgelenmesi i\u00e7in bir foto\u011fraf\u00e7\u0131y\u0131 Tanzanya\u2019ya, Goodall\u2019\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc yere g\u00f6nderdi. Foto\u011fraf\u00e7\u0131 Hugo van Lawick ile Jane Goodall, tan\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n ard\u0131ndan k\u0131sa bir s\u00fcre sonra da evlenecekti.<\/p>\n<p>1977 y\u0131l\u0131nda kurdu\u011fu Jane Goodall Enstit\u00fcs\u00fc ile hem Gombe ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131 destekledi hem de \u015fempanzelerin do\u011fal ya\u015fam alanlar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmalar ba\u015flatm\u0131\u015f oldu.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/s\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/Screen-Shot-2018-05-29-at-21.45.45.png\"><img loading=\"lazy\" class=\"aligncenter size-large wp-image-6450\" src=\"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/s\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/Screen-Shot-2018-05-29-at-21.45.45-754x500.png\" alt=\"\" width=\"754\" height=\"500\" \/><\/a><\/p>\n<p>Gombe\u2019deki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 i\u00e7in orada beraber bulunan Goodall ve Lawick, zamanla projeye gelen deste\u011fin de artmas\u0131yla burada bir ara\u015ft\u0131rma merkezinin temellerini atmaya ba\u015flad\u0131lar. Yay\u0131nlanan foto\u011fraflar sayesinde Goodall\u2019\u0131n ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 g\u00fcn ge\u00e7tik\u00e7e daha \u00e7ok dikkat \u00e7ekmeye ba\u015flad\u0131. Bir s\u00fcre sonra da Gombe Ara\u015ft\u0131rma Merkezi (GSRC) ad\u0131 alt\u0131nda resmile\u015fti ve \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 daha organize bir ekiple s\u00fcrd\u00fcrmeye devam etti. Jane Goodall, 1986 y\u0131l\u0131nda bu merkezdeki ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131 derledi\u011fi <strong>\u2018Gombe\u2019nin \u015eempanzeleri\u2019 kitab\u0131n\u0131 yay\u0131mlad\u0131.<\/strong> Kitaptan sonra ABD\u2019de d\u00fczenlenen \u2018\u015eempanzeleri Anlamak\u2019 adl\u0131 konferansta d\u00fcnyan\u0131n her yerinden antropolog, biyolog ve bilim insanlar\u0131yla bir araya gelen Goodall, \u015fempanzelerle ilgili tehlikeleri de g\u00fcndeme getirmi\u015f oldu. Bu konferanstan sonra yaln\u0131zca \u015fempanzeleri ara\u015ft\u0131rmak i\u00e7in de\u011fil, onlar\u0131n do\u011fal ya\u015fam alanlar\u0131n\u0131 ve \u00fcreme d\u00f6ng\u00fclerini korumak i\u00e7in de \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 h\u0131zland\u0131racakt\u0131.<\/p>\n<p>Jane Goodall, bug\u00fcn 84 ya\u015f\u0131nda ve \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 t\u00fcm h\u0131z\u0131yla s\u00fcrd\u00fcrmeye devam ediyor. Bir bilim insan\u0131, aktivist, Birle\u015fmi\u015f Milletler Bar\u0131\u015f El\u00e7isi ve \u00f6\u011fretmen olarak d\u00fcnyan\u0131n her yerinde insanlara ula\u015f\u0131yor, kampanyalar y\u00fcr\u00fct\u00fcyor.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/s\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/JaneGoodall.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"aligncenter size-large wp-image-6443\" src=\"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/s\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/JaneGoodall-427x500.jpg\" alt=\"\" width=\"427\" height=\"500\" \/><\/a><\/p>\n<blockquote><p>Tam anlam\u0131yla insan olabilmek i\u00e7in hayatlar\u0131m\u0131z\u0131n anlaml\u0131 olmas\u0131na ihtiyac\u0131m\u0131z var. Bu y\u00fczden gen\u00e7 insanlara bu anlam\u0131 bulabilmeleri i\u00e7in yard\u0131mc\u0131 oluyorum.<\/p><\/blockquote>\n<p>Yak\u0131n zamanda National Geographic, 60\u2019l\u0131 y\u0131llarda Goodall\u2019\u0131n ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 s\u0131ras\u0131nda \u00e7ekilen ilk g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri belgeselle\u015ftirdi. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde bir\u00e7ok kitaba ve filme aktar\u0131lan Jane Goodall\u2019\u0131n \u00f6yk\u00fcs\u00fc, gen\u00e7 nesillere ilham olmaya devam edecek&#8230;<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" title=\"First Look at Jane | National Geographic\" width=\"696\" height=\"392\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/rcL4jnGTL1U?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture\" allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u2666<\/p>\n<h5 style=\"text-align: left;\"><em>Bu web sitesinin i\u00e7eri\u011finin sorumlulu\u011fu tamam\u0131yla Dijital Topuklar&#8217;a aittir ve sponsorun\u00a0g\u00f6r\u00fc\u015flerini yans\u0131tmamaktad\u0131r.\u00a0 \u00a0<\/em><\/h5>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; \u0130lham Veren Topuklar k\u00f6\u015femizde bu ay Jane Goodall\u2019\u0131 anlatmak istiyoruz. \u015eempanzeler \u00fczerinde yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalarla tan\u0131nan Jane Goodall, ba\u015far\u0131l\u0131 bir bilim insan\u0131 olmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra ya\u015fam \u00f6yk\u00fcs\u00fcyle de ilham veriyor. Goodall\u2019un y\u0131llard\u0131r s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yaln\u0131zca primatlar hakk\u0131nda ufuk a\u00e7makla kalmad\u0131; empati temelli bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 insanlar\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131 ve hatta gezegendeki yerleri hakk\u0131nda da derin sorgulamalara yol [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":6444,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[22,41],"tags":[156,409],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6441"}],"collection":[{"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6441"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6441\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6444"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6441"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6441"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6441"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}