{"id":5441,"date":"2018-05-02T03:48:44","date_gmt":"2018-05-02T06:48:44","guid":{"rendered":"https:\/\/dijitaltopuklar.com\/s\/?p=5441"},"modified":"2018-05-02T03:48:44","modified_gmt":"2018-05-02T06:48:44","slug":"saglik-sektorunun-kadin-bedeni-uzerindeki-tahakkumu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/2018\/05\/saglik-sektorunun-kadin-bedeni-uzerindeki-tahakkumu\/","title":{"rendered":"Sa\u011fl\u0131k Sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn Kad\u0131n Bedeni \u00dczerindeki Tahakk\u00fcm\u00fc"},"content":{"rendered":"<p>Sa\u011fl\u0131k Hizmetleri Temel Kanununa dayanarak haz\u0131rlanan Hasta Haklar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011fi ba\u015fta olmak \u00fczere sa\u011fl\u0131k hukuku d\u00fczenlemelerini i\u00e7eren t\u00fcm mevzuat en temelde hastan\u0131n r\u0131zas\u0131 al\u0131nmaks\u0131z\u0131n herhangi bir tetkik, tedavi veya sair m\u00fcdahale yap\u0131lmamas\u0131n\u0131 i\u00e7erir. &#8220;Ayd\u0131nlat\u0131lm\u0131\u015f onam&#8221; olarak adland\u0131r\u0131lan bu hukuki m\u00fcessesede, hastaya konulan te\u015fhis, uygulanacak tedavi ve olu\u015fabilecek riskler a\u00e7\u0131s\u0131ndan hastan\u0131n eksiksiz ve do\u011fru \u015fekilde bilgilendirilmesi ard\u0131ndan <strong>t\u0131bbi i\u015flem i\u00e7in hastan\u0131n r\u0131zas\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 esast\u0131r<\/strong>. Mevzuat esas olarak \u201chastal\u0131k\u201d ve \u201chastalar\u201d \u00fczerinden, patolojik bir olgu ile hekimin sorumlulu\u011fu \u00fczerinde toplanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Peki ya gebelik ve do\u011fum konusunda hangi mevzuat\u0131n uygulanmas\u0131 gerekir?<\/strong><\/p>\n<p>Gebeliklerin hekimler taraf\u0131ndan takip edildi\u011fi ve do\u011fumlar\u0131n hekimler nezaretinde ger\u00e7ekle\u015fmesinin yo\u011funla\u015ft\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fczde gebelik ve do\u011fuma da sa\u011fl\u0131k hukuku a\u00e7\u0131s\u0131ndan yukar\u0131da belirtilen hukuki d\u00fczenlemeler uygulanmaktad\u0131r. Kan\u0131mca bu hususta \u00e7ok temel bir eksiklik vard\u0131r: gebelik ve do\u011fum t\u00fcm memeli canl\u0131lar bak\u0131m\u0131ndan hayat\u0131n do\u011fal ak\u0131\u015f\u0131nda bir ger\u00e7ekliktir ve bu anlamda \u201chastal\u0131k\u201d olarak adland\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00e7e\u015fitli yanl\u0131\u015f uygulamalara yol a\u00e7maktad\u0131r. \u00d6te yandan mevcut mevzuat\u0131n bu haliyle dahi uygun \u015fekilde uygulan\u0131p uygulanmad\u0131\u011f\u0131 bana kal\u0131rsa \u015f\u00fcpheli durumdad\u0131r. <strong>Birka\u00e7 \u00f6rnekle inceleyelim.<\/strong><\/p>\n<p>Gebeli\u011fin 11-14. haftalar\u0131nda bebekteki down sendromunun erken saptanmas\u0131 i\u00e7in ikili tarama testi yap\u0131l\u0131r. (\u0130htiya\u00e7 halinde \u00fc\u00e7l\u00fc tarama testi ve biyopsi de ger\u00e7ekle\u015ftirilir.) Bu, bebe\u011fin veya annenin sa\u011fl\u0131k durumu a\u00e7\u0131s\u0131ndan yap\u0131lmas\u0131 mecburi bir test de\u011fildir. Erken te\u015fhis halihaz\u0131rda bilindi\u011fi kadar\u0131yla tedavi i\u00e7in herhangi bir fayda sa\u011flamaz. Bu durumda esasen hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz <strong>ikili tarama testi yap\u0131lmadan \u00f6nce bu testin yap\u0131lmas\u0131n\u0131 isteyip istemedi\u011finin kad\u0131na sorulmas\u0131 ve kad\u0131n\u0131n onay\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 gerekir<\/strong>. Fakat uygulamada hekimlerin herhangi bir bilgilendirme ve\/veya onay ihtiyac\u0131 duymaks\u0131z\u0131n testi rutin \u015fekilde yapt\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Bu durumda ebeveynin down sendromu konusunda \u201cbebek do\u011fana kadar \u00f6\u011frenmeme\u201d se\u00e7ene\u011fi elinden al\u0131nm\u0131\u015f olur. Kald\u0131 ki bu testlerin y\u00fczde y\u00fcz tan\u0131 koyduran kesinlikte oldu\u011funu s\u00f6ylemek de g\u00fcn\u00fcm\u00fcz teknolojisinde pek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n<p><strong>Bir ba\u015fka \u00f6rnek gebeli\u011fin 24-28. haftalar\u0131nda yap\u0131lan \u015feker y\u00fcklemesidir.<\/strong> Muhakkak ki gebelik \u015fekerinin te\u015fhis edilmesi ve gerekli uygulaman\u0131n yap\u0131lmas\u0131 hem gebe hem bebek i\u00e7in son derece \u00f6nemlidir. Fakat gebelik \u015fekerinin te\u015fhisinde tek y\u00f6ntem \u015feker y\u00fcklemesi midir? Bu tetkik yap\u0131lmadan \u00f6nce alternatifleri hekimler taraf\u0131ndan bildirilmekte, kad\u0131na art\u0131lar\u0131 ve eksileri ayr\u0131nt\u0131l\u0131 \u015fekilde anlat\u0131lmakta ve onay\u0131 al\u0131nmakta m\u0131d\u0131r? Uygulamada g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz \u015feker y\u00fcklemesinin de herhangi bir alternatif sunulmaks\u0131z\u0131n ve onay al\u0131nmas\u0131na ihtiya\u00e7 duyulmaks\u0131z\u0131n rutin olarak uygulanmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Bir di\u011fer m\u00fcnasebetsizlik halk aras\u0131nda \u201c\u00e7at\u0131 muayenesi\u201d<\/strong> olarak adland\u0131r\u0131lan gebeli\u011fin 37. haftas\u0131ndan sonra pelvik kemi\u011finin do\u011fuma uygunlu\u011funun muayene edilmesidir. Bu muayenenin nas\u0131l yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131n ve ne ama\u00e7la yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131n kad\u0131na bildirilmesi, kad\u0131n\u0131n onay\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 esast\u0131r. Muhakkak ki bebe\u011fin kilosu ile do\u011fum yolunun darl\u0131\u011f\u0131\/geni\u015fli\u011fi k\u0131yaslanarak vajinal do\u011fumun m\u00fcmk\u00fcn olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 de\u011ferlendirmek do\u011fum \u00f6ncesinde \u00f6nemli bir tetkiktir. Fakat bu muayene zaruri midir? Zaten do\u011fum esnas\u0131nda iskeletin gebelik zaman\u0131ndaki halinden \u00e7ok daha fazla a\u00e7\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil midir? Bu durumda bu muayene sadece bir \u00f6n bilgilendirme mahiyetinde kalabilir mi? Hal b\u00f6yle iken 37. haftada yap\u0131lmasa da olur mu? T\u00fcm bu sorular\u0131n tam ve do\u011fru yan\u0131tlar\u0131n\u0131n kad\u0131na verilmesi ard\u0131ndan kad\u0131n\u0131n r\u0131zas\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 gerekir. T\u0131pk\u0131 say\u0131lan di\u011fer \u00f6rneklerde oldu\u011fu gibi <strong>bu muayenenin rutin bir gereklilik haline d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclerek ayd\u0131nlat\u0131lm\u0131\u015f onam al\u0131nmaks\u0131z\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi hukuka ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu gibi t\u0131p eti\u011fine de ayk\u0131r\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>Gebelikteki m\u00fcdahaleler bir yana do\u011fum esnas\u0131ndaki muayenelerin de ayd\u0131nlat\u0131lm\u0131\u015f onam ekseninde detayl\u0131ca incelenmesi gerekmektedir. T\u0131bbi bir zorunluluk olmad\u0131k\u00e7a <strong>do\u011fumun h\u0131zland\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in m\u00fcdahalede bulunulmas\u0131, plasentan\u0131n do\u011fal yolla do\u011fmas\u0131 i\u00e7in beklenmemesi, boy-kilo \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc gibi formalitelerin ilk emmeden \u00f6nce yap\u0131lmas\u0131 gibi noktalar esasen t\u0131bbi bir gerek\u00e7elendirme olmaks\u0131z\u0131n sa\u011fl\u0131k personelinin inisiyatifinde yap\u0131lan ayk\u0131r\u0131 uygulamalar<\/strong> olup bu \u00f6rnekleri \u00e7o\u011faltmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p>Bu uygulamalar\u0131n temelinde paternalizm olarak adland\u0131rabilece\u011fimiz ba\u015fkalar\u0131n\u0131n hayat\u0131n\u0131 onlar\u0131n iyili\u011fi i\u00e7in onlar\u0131n talep ve fikirlerini dikkate almaks\u0131z\u0131n d\u00fczenlemenin do\u011fru oldu\u011funu savunan yakla\u015f\u0131m yatmaktad\u0131r. Anne-babalar\u0131m\u0131zdan \u00e7ocukken s\u0131kl\u0131kta duydu\u011fumuz <em>\u201cAma senin iyili\u011fin i\u00e7in b\u00f6yle yap\u0131yoruz\u201d<\/em> mazereti alt\u0131nda bireyin se\u00e7imlerini nazara almaks\u0131z\u0131n en do\u011fru oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen uygulaman\u0131n birey ad\u0131na karar\u0131n\u0131n verilmesi paternalist bir yakla\u015f\u0131md\u0131r. Hekimlerin de \u00e7o\u011fu zaman bu yakla\u015f\u0131mla ki\u015filerin t\u0131bbi konularda karar vermek i\u00e7in yetersiz olduklar\u0131 ve bu bilgilendirmenin hi\u00e7bir zaman gere\u011fi gibi yap\u0131lamayaca\u011f\u0131 \u00f6n kabul\u00fcyle t\u0131bben en uygun oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fckleri kararlar\u0131 onaya sunmaks\u0131z\u0131n verdiklerini g\u00f6r\u00fcr\u00fcz.<\/p>\n<p>Bu paternal fikriyattan s\u0131yr\u0131lmak birey \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yukar\u0131 ta\u015f\u0131yacak ve herkesi bir nebze daha ba\u011f\u0131ms\u0131zla\u015ft\u0131racakt\u0131r. Tam da bu y\u00fczden ayn\u0131 slogan\u0131 tekrarlamakta fayda var: Herkes i\u00e7in feminizm!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sa\u011fl\u0131k Hizmetleri Temel Kanununa dayanarak haz\u0131rlanan Hasta Haklar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011fi ba\u015fta olmak \u00fczere sa\u011fl\u0131k hukuku d\u00fczenlemelerini i\u00e7eren t\u00fcm mevzuat en temelde hastan\u0131n r\u0131zas\u0131 al\u0131nmaks\u0131z\u0131n herhangi bir tetkik, tedavi veya sair m\u00fcdahale yap\u0131lmamas\u0131n\u0131 i\u00e7erir. &#8220;Ayd\u0131nlat\u0131lm\u0131\u015f onam&#8221; olarak adland\u0131r\u0131lan bu hukuki m\u00fcessesede, hastaya konulan te\u015fhis, uygulanacak tedavi ve olu\u015fabilecek riskler a\u00e7\u0131s\u0131ndan hastan\u0131n eksiksiz ve do\u011fru \u015fekilde bilgilendirilmesi ard\u0131ndan [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":5837,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[15,39,41],"tags":[115,348,390,499,661],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5441"}],"collection":[{"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5441"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5441\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5441"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5441"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5441"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}