{"id":3997,"date":"2018-02-25T09:05:47","date_gmt":"2018-02-25T12:05:47","guid":{"rendered":"https:\/\/dijitaltopuklar.com\/s\/?p=3997"},"modified":"2018-02-25T09:05:47","modified_gmt":"2018-02-25T12:05:47","slug":"olculu-webeveynlik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/2018\/02\/olculu-webeveynlik\/","title":{"rendered":"Dozunda Webeveynlik"},"content":{"rendered":"

A\u015fa\u011f\u0131daki yaz\u0131 Parenting for a Digital Future<\/a> sitesinden \u00e7evrilmi\u015ftir.\u00a0<\/em><\/p>\n

Sharenting – \u00c7ocuklar\u0131n ya\u015famlar\u0131n\u0131n her boyutunu bloglayan, tweetleyen ya da foto\u011fraflay\u0131p sosyal medyada payla\u015fan ailelerinin t\u00fcm bu eylemlerine \u0130ngilizce’de verilen isim. Dijital Topuklar izleyicilerinin de \u00f6nerisiyle, T\u00fcrk\u00e7eye “Webeveynlik” olarak uyarlanm\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0<\/em><\/p>\n

\n

Stacey Steinberg, Amerika’daki Florida \u00dcniversitesi, hukuk fak\u00fcltesinde \u00f6\u011fretim \u00fcyesi ve \u00c7ocuk ve Aile Merkezi’nin yard\u0131mc\u0131 m\u00fcd\u00fcrlerinden biri. Ayn\u0131 zamanda foto\u011fraf\u00e7\u0131 olan Steinberg, WashingPost gazetesinin On Parenting platformu i\u00e7in aile, kanunlar ve k\u00fclt\u00fcr \u00fczerine yaz\u0131lar kaleme al\u0131yor.<\/em><\/p>\n

Steinberg, a\u015fa\u011f\u0131daki yaz\u0131da “Webeveynlik” ak\u0131m\u0131 hakk\u0131ndaki ki\u015fisel tecr\u00fcbelerini ve teredd\u00fctlerini dile getiriyor.<\/em><\/p>\n

Sosyal medyada aileler, ebeveynlik tecr\u00fcbelerini payla\u015f\u0131rlarken, \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n \u00f6zel hayatlar\u0131n\u0131 ihlal ettiklerinin, \u00e7izgiyi a\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011fu zaman fark\u0131nda de\u011filler. Yazar\u0131n a\u015fa\u011f\u0131daki yaz\u0131s\u0131, bu konunun toplumda nas\u0131l gerilimlere ve problemlere sebebiyet verdi\u011fine dair \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131ndan \u00f6rnekler sunarken bir taraftan da sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir toplumda bu t\u00fcr payla\u015f\u0131mlar\u0131n yasal s\u0131n\u0131rlar i\u00e7erisinde nas\u0131l olmas\u0131 gerekti\u011fine dair \u00f6nerilerini kaps\u0131yor.<\/em><\/p>\n

\n

\u00c7ocuklar\u0131n\u0131n ki\u015fisel bilgilerinin ne kadar\u0131n\u0131n gizli kalaca\u011f\u0131, ne kadar\u0131n\u0131n payla\u015f\u0131labilecek \u00f6\u011feler oldu\u011fu konusunda karar verecek olan bek\u00e7iler ebeveynlerdir. Bu nedenledir ki ebeveynler, “webeveynlik” yaparak \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n \u00f6zel bilgilerini payla\u015ft\u0131klar\u0131nda ortaya b\u00fcy\u00fck bir \u00e7eli\u015fki \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n

Ben bir foto\u011fraf\u00e7\u0131, akademisyen, \u00e7ocuk istismar vakalar\u0131na bakan eski bir savc\u0131 ve bir anneyim. Kendi payla\u015f\u0131m hakk\u0131mla \u00e7ocu\u011fumun mahremiyet hakk\u0131 aras\u0131nda denge kurmak aras\u0131nda zorlan\u0131rken “webeveynlik” kavram\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131rmaya karar verdim. Bu ara\u015ft\u0131rmalar\u0131m sonucunda ortaya “Webeveynlik: Sosyal medya \u00e7a\u011f\u0131nda \u00e7ocuklar\u0131n mahremiyeti<\/a>”\u00a0ile, Dr. Bahareh Keith ile birlikte haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z “\u0130nternetteki ebeveyn payla\u015f\u0131mlar\u0131: Sosyal medya \u00e7a\u011f\u0131nda \u00e7ocuklar\u0131n mahremiyeti ve \u00e7ocuk doktorlar\u0131n\u0131n bu konudaki rol\u00fc<\/a>” ba\u015fl\u0131kl\u0131 iki \u00e7al\u0131\u015fma \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n

Tansiyon Y\u00fckselirken<\/h4>\n

Ebeveynlerin webeveynlik yapmalar\u0131 sonucunda olu\u015fan gerginli\u011fin baz\u0131 sebepleri var: \u00d6ncelikle\u00a0<\/strong>bu, olduk\u00e7a yeni bir kavram. Sosyal medya \u00e7a\u011f\u0131na do\u011fan \u00e7ocuklar hen\u00fcz ergenli\u011fe yeni giriyorlar. \u0130kinci olarak<\/strong>, sosyal medya ailelere ebeveynlik ser\u00fcvenlerinde olumlu katk\u0131da da bulunuyor: gerek zorlu tecr\u00fcbelerden ge\u00e7enlere nefes oluyor, gerekse aile hayat\u0131n\u0131n e\u011flenceli taraf\u0131n\u0131 payla\u015fmalar\u0131na f\u0131rsat veriyor. Bu payla\u015f\u0131mlar\u0131n, kendinizi bir toplulu\u011fa ait hissetmek, \u00e7ocuk haklar\u0131 konusunda ara\u015ft\u0131rma ve savunuculuk yapmak, ve d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131ndaki ailenizle ve arkada\u015flar\u0131n\u0131zla ba\u011f kurmak gibi bir\u00e7ok faydas\u0131 da var.<\/p>\n

Bir foto\u011fraf\u00e7\u0131 ve bir ebeveyn olarak sosyal medyay\u0131 tam da bu ama\u00e7la kullan\u0131rken \u00e7eli\u015fik konular aras\u0131nda denge kurman\u0131n kolay olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 fark ettim ve bir yandan \u00e7ocuklar\u0131 korurken bir yandan ebeveynlerin \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne hak etti\u011fi de\u011feri vermeye devam eden bir \u00e7er\u00e7eve belirlemeyi ama\u00e7lad\u0131m. B\u00f6ylelikle \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z\u0131n \u00f6zel hayatlar\u0131n\u0131n mahremiyetlerine sayg\u0131 duyarken daha kaliteli bir bi\u00e7imde etkile\u015fimde kalabilmemizi hedefliyorum.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Dozunda Webeveynlik<\/h4>\n

“Dozunda” webeveynli\u011fin ne oldu\u011funa dair hen\u00fcz bir fikir birli\u011fi yok. Bu konuda yapt\u0131\u011f\u0131m ara\u015ft\u0131rma, her ne kadar kanunlar belli bir s\u0131n\u0131r \u00e7izse de, hik\u00e2yelerini payla\u015f\u0131rken \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n \u00f6zelini nas\u0131l koruyacaklar\u0131 konusundaki en do\u011fru dengeyi ebeveynlerin bulaca\u011f\u0131n\u0131 ortaya koyuyor. Ancak g\u00f6r\u00fcnen o ki, en iyi niyetli aileler bile online payla\u015f\u0131mlar yapmak konusunda gerekli y\u00f6nlendirmelerden yoksun<\/strong>. Bir\u00e7o\u011fu, webeveynli\u011fin kendi i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 \u00e7eli\u015fkileri hen\u00fcz kavrayabilmi\u015f de\u011fil. \u00c7ocuklar, kendi dahiliyetlerinin olmad\u0131\u011f\u0131 online d\u00fcnyada\u00a0ebeveynlerinin kendileri ile ilgili olumlu ya da olumsuz bir payla\u015f\u0131m yapmalar\u0131na onay vermeyebilir. Ebeveynlerin etrafl\u0131ca d\u00fc\u015f\u00fcnmeden, anl\u0131k kararlarla yapt\u0131\u011f\u0131 bu payla\u015f\u0131mlar, \u00e7ocuklar\u0131n hayatlar\u0131na dair silinmeyen dijital ayak izleri b\u0131rak\u0131yor. Bir yeti\u015fkin dijital d\u00fcnyadaki varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n parametrelerini kendi tercihlerine g\u00f6re kurarken; \u00e7ocuklar, dijital ayakizleri \u00fczerinde bir kontrol yetkisine sahip de\u011filler.<\/p>\n

Unutulma Hakk\u0131<\/h4>\n

Ara\u015ft\u0131rma kapsam\u0131nda haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m makale<\/a>, dijital ayakizlerini silmek isteyen \u00e7ocuklar i\u00e7in birka\u00e7 yasal \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerisinde bulunuyor. \u201cUnutulma Hakk\u0131\u201dn\u0131 temel alan ve\u00a0Avrupa Birli\u011fi\u2019nin kabul etti\u011fi online payla\u015f\u0131m kurallar\u0131n\u0131<\/a> irdeleyen bu \u00f6nerilerden biri, Unutulma Hakk\u0131’n\u0131 \u00e7ocuklar\u0131n perspektifinden de\u011ferlendirirken, bu arg\u00fcman\u0131n kendi i\u00e7inde birtak\u0131m zorluklar i\u00e7erdi\u011fini de ortaya koyuyor.<\/p>\n

Avrupa Birli\u011fi\u2019nin \u201cUnutulma Hakk\u0131\u201d karar\u0131na g\u00f6re, internet ortam\u0131na b\u0131rak\u0131lan herhangi bir i\u00e7erik zamanla de\u011ferini kaybedebiliyor. Bunun olmas\u0131 durumunda ki\u015filerin, bu bilgilerin “unutulmas\u0131na” dair haklar\u0131 s\u0131n\u0131rlanabiliyor. Her ne kadar ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn geli\u015fmi\u015f oldu\u011fu -Amerika gibi- \u00fclkelerde bu karar\u0131n uygulanmas\u0131 k\u0131s\u0131tl\u0131 olabilse de, \u00e7ocuklar\u0131n internette if\u015fa edilmeleri konusunda mahkemeler bu y\u00f6nde karar verebilir. \u0130deal olarak, k\u00fc\u00e7\u00fckken ebeveynlerinin internet ortam\u0131nda payla\u015ft\u0131\u011f\u0131 bilgilerin “unutulmas\u0131n\u0131” isteyen \u00e7ocuklar,<\/strong> bu\u00a0bilgilerin Google gibi arama motorlar\u0131nda yap\u0131lan aramalarda\u00a0\u00e7\u0131kmamas\u0131n\u0131 isteme hakk\u0131na sahip olmal\u0131lar. Veriler internet \u00fczerinde kalabilir, ancak (yeti\u015fkinliklerinde) bu verilerle yan yana gelmek istemeyen \u00e7ocuklar\u0131n\u00a0bu bilgiye eri\u015fimin durdurulmas\u0131n\u0131 (ba\u011flant\u0131 linkinin \u00e7al\u0131\u015fmamas\u0131 gibi) talepleri yerine getirilmeli.<\/p>\n

Toplum Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na Uygun Bir Model<\/h4>\n
\"\"<\/a>
Photo by Porapak Apichodilok from Pexels<\/figcaption><\/figure>\n

Her ne kadar yasal d\u00fczenlemeler, ebeveynlerinin payla\u015f\u0131mlar\u0131na itiraz eden \u00e7ocuklar\u0131n haklar\u0131na baz\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerileri getirse de, ger\u00e7ek de\u011fi\u015fim ku\u015fkusuz ebeveynleri, webeveynli\u011fin \u00e7eli\u015fkileri hakk\u0131nda bilgilendirerek ger\u00e7ekle\u015fecek. Neticede ebeveynler \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n dijital kimliklerini i\u015fgal ederken bunu k\u00f6t\u00fc niyetle de\u011fil, bunun ileride ne gibi sorunlara yola a\u00e7abilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmeden yap\u0131yorlar.<\/p>\n

T\u00fcm topluma uygun, sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir model bir yandan ebeveynlere \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 yeti\u015ftirme konusunda \u00f6zerklik sa\u011flarken, \u00e7ocu\u011fun aile i\u00e7indeki mahremiyetine de sayg\u0131 duyan bir \u00e7\u00f6z\u00fcm olmal\u0131.<\/p>\n

Bu konuda ebeveynlere \u00f6nerilerimiz \u015f\u00f6yle:<\/p>\n

    \n
  1. Payla\u015f\u0131mlarda bulundu\u011funuz sitelerin gizlilik politikalar\u0131n\u0131 iyi \u00f6\u011frenin.<\/strong><\/li>\n
  2. Google Alert gibi, internet sitelerinde \u00e7ocu\u011funuzun ismi g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcnde size haber veren programlardan faydalan\u0131n; bunlar\u0131n bildirimlerini a\u00e7\u0131k tutun.<\/strong><\/li>\n
  3. Payla\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131 \u00e7ocu\u011funuzun kimli\u011fini kullanmadan yap\u0131n<\/strong>.<\/li>\n
  4. E\u011fer payla\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131z geni\u015f kitlelere ula\u015f\u0131yorsa \u00e7ocu\u011funuzun bulundu\u011fu konumu ve ki\u015fisel bilgilerini payla\u015fmay\u0131n.<\/strong><\/li>\n
  5. B\u00fcy\u00fcmekte olan \u00e7ocuklar\u0131n\u0131z\u0131n itirazlar\u0131n\u0131 dikkate al\u0131n.<\/strong><\/li>\n
  6. \u00c7ocuklar\u0131n\u0131z\u0131n t\u00fcm foto\u011fraflarda k\u0131yafetli olmalar\u0131na dikkat edin<\/strong>.<\/li>\n
  7. \u00c7ocu\u011funuzun ileride bu g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelmesi halinde ne hissedece\u011fini hep akl\u0131n\u0131zda tutun.<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n

    \u0130nternet \u00fczerinde yap\u0131lan payla\u015f\u0131mlar\u0131n bir\u00e7ok faydas\u0131 var. Bu konuda bilin\u00e7li ebeveynler bir yandan \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n mahremiyetini korurken bir yandan bu faydalar\u0131n meyvelerini toplamaya devam edebilirler. \u00c7ocuk Haklar\u0131 uzmanlar\u0131, ebeveynleri, \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n \u00f6zel hayatlar\u0131n\u0131n mahremiyeti ve online payla\u015f\u0131m yapman\u0131n riskleri hakk\u0131nda bilgilendirerek toplumun bu \u00f6nemli konudaki bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131 y\u00f6nlendirebilirler.<\/p>\n

     <\/p>\n

    \u00c7eviri: Aysim G\u00f6ral<\/em><\/p>\n

    G\u00f6rsel Kaynak: Pexels.com<\/a><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    A\u015fa\u011f\u0131daki yaz\u0131 Parenting for a Digital Future sitesinden \u00e7evrilmi\u015ftir.\u00a0 Sharenting – \u00c7ocuklar\u0131n ya\u015famlar\u0131n\u0131n her boyutunu bloglayan, tweetleyen ya da foto\u011fraflay\u0131p sosyal medyada payla\u015fan ailelerinin t\u00fcm bu eylemlerine \u0130ngilizce’de verilen isim. Dijital Topuklar izleyicilerinin de \u00f6nerisiyle, T\u00fcrk\u00e7eye “Webeveynlik” olarak uyarlanm\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0 Stacey Steinberg, Amerika’daki Florida \u00dcniversitesi, hukuk fak\u00fcltesinde \u00f6\u011fretim \u00fcyesi ve \u00c7ocuk ve Aile Merkezi’nin yard\u0131mc\u0131 m\u00fcd\u00fcrlerinden […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":4004,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[8,41],"tags":[224,227,680,781,802],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3997"}],"collection":[{"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3997"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3997\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4004"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3997"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3997"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/perihanciragoz.com\/dijitaltopuklar\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3997"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}